CRITICISM OF LITERARY TRANSLATION ON THE SAMPLE OF (“SEELENFRIEDEN”) GERMAN TRANSLATION OF THE NOVEL “HUZUR” BY AHMET HAMDI TANPINAR

AHMET HAMDİ TANPINAR’IN "HUZUR" ROMANININ ALMANCA ÇEVİRİSİ ("SEELENFRIEDEN") ÖRNEĞİNDE EDEBİ ÇEVİRİ ELEŞTİRİSİ

Abstract

Translation process is an irreplaceable activity which brings societies and individuals together and ensures all kinds of dialogues or communication among them in our day. In view of improving the quality of translation, the importance of translation criticism is an undisputable fact. Ahmet Hamdi Tanpınar takes his place among the leading figures of Turkish Literature over the recent era not only with his works but also with his personality, life style and his rich cultural background lying behind. In our study we examined “Seelenfrieden”, which is the German translation by Christoph K. Neumann of the novel “Huzur” which is defined as his first long prose writing and which displays his poetic character best. German translation of ”Huzur” written by Ahmet Hamdi Tanpınar has been analysed by a comparative and descriptive method in line with the principles of literary work criticism, and discussed in the light of scientific literature, which is the subject of our study. This study attempts to achieve a description of how an original literary product in Turkish is transferred into German language and an assessment of such transfer approaches, in addition, efforts have been made to explain to what extent knowledge of field, of the subject matter and language could be blended with creativity and then used, which are the qualities that every translator needs to have. At the end of our study, we observed that the translator we examined adopted a target language-oriented approach in general and while translating from the source language to the target language, he primarily grounded on the culture of the target language. As the work of art we have examined here is a literary work, we highlighted that the content and the form are integrated in the translation of such literary works and the translation should be made without preferring one to another

Özet

Çeviri işlemi günümüzde toplumları ve bireyleri birbirine yaklaştıran ve onlar arasında her türlü diyalogun ya da iletişimin kurulmasını sağlayan vazgeçilmez bir etkinliktir. Yapılan çevirilerin kalitesinin artması bakımından çeviri eleştirisinin, çeviri bilimdeki önemi tartışılmaz bir gerçektir. Ahmet Hamdi Tanpınar, eserleriyle olduğu kadar şahsiyeti, yaşam tarzı ve bütün bunların arka planında sahip olduğu kültürün derinliği ile de yakın dönem Türk Edebiyatının önemli şahsiyetleri arasında yer almaktadır. Çalışmamızda yazarın ilk uzun yazı denemesi olan ve geniş kültürü ile şair mizacını en olgun şekilde ortaya koyduğu roman olarak tanımlanan "Huzur"un, Christoph K.Neumann tarafından Almancaya çevirisi "Seelenfrieden"i inceledik. Ahmet Hamdi Tanpınar'ın "Huzur" adlı romanının Almancaya yapılan çevirisinin, yazın çevirisi eleştirisi ilkeleri doğrultusunda karşılaştırmalı ve betimlemeli yöntemle irdelenmesi, bilimsel literatür ışığında tartışılması araştırmamızın konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışmada özgün dili Türkçe olan yazınsal ürünün Alman Diline nasıl aktarıldığını betimleme ve bu aktarım tarzlarını değerlendirme, ayrıca her çevirmenin sahip olması gereken alan, konu ve dil bilgisini, yaratıcılıkla ne ölçüde harmanlayarak kullanabildiklerini belirleme çabası güdülmüştür. Araştırmamızın sonunda irdelediğimiz çevirmenin genellikle hedef dil odaklı bir çeviri anlayışını benimsediğini ve kaynak dilden hedef dile aktarım yaparken öncelikle hedef dil kültürünü esas aldığını gözlemledik. Araştırdığımız eser, yazınsal bir eser olduğu için yazınsal metinlerin çevirisinde içerik ve biçimin bir bütün oluşturduğunu ve bu bütünün birini diğerine tercih etmeden aktarılması gerektiğini vurguladık