Türkiye’de İklim Değişikliğine Karşı “Kent Ve Su” Arasındaki Koruma Kullanma Dengesinin Sağlanmasına Yönelik Stratejiler

Özet

İklim değişikliğinin olası etkilerine karşı Türkiye’nin fiziki konumuna bakıldığında; potansiyel etkiler açısından Türkiye’nin risk grubu ülkeler arasında yer aldığı görülmekte ve böylece iklim değişikliğinin Türkiye’de neden olabileceği sosyo-ekonomik ve çevresel etkilerin önemi de ortaya çıkmaktadır. Türkiye’de iklim değişikliğinin yarattığı ve giderek artan riskler, hükümetlerin ya da özel sektörün yatırım kararlarında net bir faktör olarak hesaba katılmamaktadır. Fakat değişken ve belirsizlik içeren iklim koşulları, iklim değişikliğinin etkilerinin belirginleşmesi için kapsamlı etki analizlerinin yapılması ihtiyacını doğurmaktadır. İklim değişikliği etki analizlerinin yapılması; Türkiye’de iklim değişikliğinin çeşitli sektörler ve sosyal kesimlere olan etkilerinin belirlenmesi, iklim değişikliğine uyum politikalarının fayda ve maliyetlerinin hesaplanması, iklim değişikliği politikaları konusunda farklı görüşteki paydaşların uzlaşmalarının sağlanması, belirsizliklerin azaltılması ve dolayısıyla önceliklerin netleştirilmesi açısından önemlidir. Denetimsiz büyüyen kentlerin ve onların yakın çevrelerine verdikleri zararların, küresel ısınma ve çevre kirliliğini tetikleyen sorun alanlarının başında geldikleri görülmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de kentleşme olgusunun çevre kirliliği ve kaynak yönetimi ile olan ilişkisi değerlendirilirken, öncelikle ulusal ve yerel politikalar gözden geçirilmiş; kentlerde çevresel problemler ve kaynak yönetimi konularının doğru ortaya konulabilmesi için var olan kentsel çevre altyapı politikaları, sürdürülebilir kentsel çevre politikaları, ekonomik, toplumsal ve kültürel politikaları yeniden irdelenmiştir. Planlama çalışmalarının olumsuz çevresel etkilerinin en aza indirilmesi amacıyla uygulanması hedeflenen stratejik çevresel değerlendirme, çevresel etki değerlendirme gibi yöntemler ile uluslararası anlaşma ve sözleşmeler yürürlüğe konarak; planlama sürecinin niteliğinin arttırılması, çevre duyarlı planlara ulaşılması ve yerelde halkın planlama sürecine etkin olarak katılması sağlanmalıdır. İklim değişikliğine uyum konusunda suyun önemi yadsınamaz bir gerçek olduğundan; kent ve su arasındaki koruma kullanma dengesinin sağlanmasına yönelik uyumlu stratejiler geliştirebilmek için; üst ölçekte uyum politikaları geliştirilerek işbirliği teşvik edilmeli, ortak amaçlar tanımlanarak paydaşları bir araya getirecek bilgi paylaşım platformları organize edilmelidir.