First Impressıons on Late Roman Amphorae Uncovered at Kyzıkos

Abstract

In ancient cities located in Western Anatolia amphora, which is known that has been produced since BC 7th Century, is a form that has been used in order to carry and store goods such as liquids like water, olive oil, wine or dry substances such as grain. In this work, 9 pieces of amphora were analyzed acquired in 2021 digging season which take part on the west of Hadrian Temple, Kyzikos city located on the province of Balıkesir, Erdek district. Kyzikos is one of the cities where there are countless architectural and plastic works discovered which has thousand of years of cultural accumulation. However information about city’s ceramic is limited. That’s why it is important to analyze every ceramic and bring it on the literature. Examples of amphoras acquired in Kyzikos that we know they are an important component in wine and olive oil trade, were analyzed with analogy and its form features were given in detail. It is determined that analyzed amphoras belong to six different types of Late Roman Era. These are; Spatheion Amphora, Late Roman Amphora 1 ( LRA 1 ), Late Roman Amphora 8 ( LRA 8 ), Samos Cistern Type, Late Roman Amphora 2 ( LRA 2 ) and Keay 62. Types that are common in a wide geography like Aegean Islands, Western Anatolia, Mediterranean, are Mediterranean originated. Imported amphoras that are formed low in numbers but varied types and widespread in many areas give us clues about trading net. It is understood that amphoras which are formed in six different types dated between AD 5th Century and AD 7th century were used for carriage or storage purposes. With this article which is known as a rework for Kyzikos amphora founding, it is presented first impressions about how a typology could amphoras form and their usage.

Özet

Batı Anadolu’da yer alan antik kentlerde, MÖ 7. yüzyıldan itibaren üretildiği bilinen amphora su, zeytinyağı, şarap gibi sıvıların veya tahıl gibi kuru maddelerin taşınması ve depolanması için kullanılan bir formdur. Çalışmada Balıkesir ili Erdek ilçesinde konumlanan Kyzikos kenti, Hadrian Tapınağı’nın batısında 2021 kazı sezonunda ele geçen 9 adet amphora parçası incelenmiştir. Kyzikos binlerce yıllık kültürel birikimi olan sayısız mimari ve plastik eserin ortaya çıkarıldığı ve çalışıldığı kentlerden biridir. Ancak kentin seramiği hakkındaki bilgiler sınırlıdır. Bu sebeple her bir seramiğin incelenmesi ve literatüre kazandırılması büyük önem taşımaktadır. Herhangi bir stratigrafi vermeden dağınık halde ve oldukça aşınmış bir şekilde ele geçen amphoraların sadece ağız-kulp ve dip kısımları sağlamdır. Şarap ve zeytinyağı ticaretin de önemli bir unsur olduğunu bildiğimiz amphoraların Kyzikos’ta ele geçen örnekleri analoji yöntemiyle incelenmiş ve form özellikleri ayrıntılı bir şekilde verilmiştir. İncelenen amphoraların Geç Roma Dönemi’ne ait altı farklı tipe ait olduğu belirlenmiştir. Bunlar; Spatheion Amphorası, Late Roman Amphora 1 (LRA 1), Late Roman Amphora 8 (LRA 8), Samos Sarnıç Tip, Late Roman Amphora 2 (LRA 2) ve Keay 62’dir. Ege Adaları, Batı Anadolu, Akdeniz gibi geniş bir coğrafyada yaygın olan tipler, Akdeniz kökenlidir. Az sayıda çeşitli tiplerden oluşan bu ithal amphorların birçok bölgede yaygın olması kentin ticaret ağı hakkında ipuçları vermektedir. MS 5.yüzyıl ve MS 7. yüzyıllar arasına tarihlenen altı farklı tipten oluşan amphoraların taşıma ve depolama gibi amaçlar için kullanıldığı anlaşılmıştır. Kyzikos amphora buluntuları için bir ön çalışma niteliği taşıyan bu makale ile amphoraların nasıl bir tipoloji oluşturabilecekleri ve kullanımlarıyla ile ilgili ilk izlenimler sunulmuştur.