SINAİ MÜLKİYET KANUNU’NA GÖRE TÜRK PATENT VE MARKA KURUMUNUN GÖREV ALANININ İDARENİN REGÜLASYON FAALİYETİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Özet

10 Ocak 2017’de Sınai Mülkiyet Kanunu yürürlüğe girmiştir. 6769 sayılıSınai Mülkiyet Kanunu ile farklı KHK’larla düzenlenen sınai mülkiyethakları tek bir kanunda düzenlenmiştir. Bu kanun, Türk Patent ve MarkaKurumunun görevleri ve idari teşkilatında önemli değişikler meydanagetirmiştir. Fikri mülkiyet sistemi, iktisadi ve teknolojik gelişmeninsağlanması için oluşturulmuştur. Kamu gücü, ekonomik kamu yararınınsağlanması için ekonomiye müdahale etmektedir. Fikri mülkiyet sistemiglobal bir rejime tabidir. Global fikri mülkiyet rejiminin ulusal idarehukukunun özelliklerini taşıdığı söylenemez ancak özellikle idari usulilkelerinin yoğun olarak kullanıldığı global bir rejimin varlığı da inkaredilemez.TÜRKPATENT bir kamu tüzel kişisi olarak Bilim, Teknoloji ve KalkınmaBakanlığına bağlı bir kamu kurumudur. Ayrı bir tüzel kişilik olarakkendi iradesi, personel rejimi ve bütçesi bulunmaktadır. Regülasyon,devletin kamu hukuku araçlarıyla ekonomik kamu yararının sağlanmasıiçin piyasaya müdahale etmesi olarak tanımlanabilir. Bu çerçevede fikrîmülkiyet sistemi, devletin piyasaya müdahalesinin bir aracı olarak kabuledilmelidir. Burada öncelikle bunun iktisadi, teknolojik ve kültürelgelişmenin dolayısıyla da ekonomik kamu yararının gerçekleştirilmesiiçin yapılan bir müdahale olduğunu kabul etmek gerekmektedir.Regülasyon faaliyetinin özellikleri; düzenleme ve bu düzenlemeleredayalı birel işlemler yapmak, arabuluculuk gibi uyuşmazlık çözmefaaliyetinde bulunmak, yönlendirme ve danışmanlık yapmak ile görüşbildirmek olarak ifade edilebilir. Kurum, sınai mülkiyet haklarınındüzenlemelere dayalı birel işlemler gerçekleştirmektedir. Kurum, teknolojitransferi ve sınai mülkiyetin ticarileştirilmesi ile ilgili yönlendirme vebelirli konularda arabuluculuk faaliyetlerinde bulunmaktadır. Ayrıcamahkemelere sınai mülkiyet hakları ile ilgili bilirkişilik yapmakta,kamuya sınai mülkiyet hakları ile ilgili eğitim ve danışmanlık hizmetlerivermektedir.Kanun koyucu, Kurumun SMK kapsamında tek taraflı ve kamugücüne dayalı olarak gerçekleştirdiği işlemlerin (bir idari işlem olmasınarağmen) yargısal denetimi görevini adli yargıya vermiştir. Fikri mülkiyethukukunun karma niteliğe sahip olması (özel hukukla olan bağlantısı) veyargısal denetim görevinin ihtisas mahkemelerine verilmiş olması dikkatealındığında denetim görevinin adli yargıya verilmesinde kamu yararıbulunduğu sonucuna ulaşılabilir. Sonuç olarak regülasyon faaliyetininözellikleri kurumun görev alanı ile örtüşmektedir. Kurum ilgili kanundabir BİO olarak belirtilmemiştir. Buna rağmen Kurumun gerçekleştirdiğifaaliyetin idare hukuku açısından hukuki niteliğinin regülasyon faaliyetiolduğu kabul edilmelidir.