KARŞILAŞTIRMALI ANAYASA YARGISINDA BİR VAKA İNCELEMESİ: ŞİLİ’DE YARGI DENETİMİ

Özet

Bu çalışma ile Şili ülkesinde, kanunların anayasaya uygunluğunudenetleyen anayasa yargısı denetimi ve bu mekanizmanın tarihselgelişimi özelinde, yargı denetiminin günümüze kadar geçirdiği süreçlereilişkin gelişmeleri ortaya koymak amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda;anahatları ile Şili yönetim tarihi, 1970 yılında Anayasa Mahkemesi’ninkurulmasının öncesi ve sonrası dönemde yargı denetiminin tarihselgelişimi, Şili Anayasa Mahkemesinin fonksiyonlarına ilişkin 2005 yılıanayasa değişiklikleri, Şili Anayasasının 20. maddesinde bir anayasalhak olarak düzenlenen ‘koruma başvurusu‛ kurumu ve günümüzŞili Anayasa Mahkemesi’nin ülkenin en önemli anayasal sorunlarıkarşısındaki tutumu ele alınacaktır.Makalemizin vurgulamakta olduğu tezi şöyle özetlemek mümkündür:Şili’de anayasa yargısının geçmişten günümüze olan seyri bize aynızamanda, bu ülkedeki anayasal denetleme mekanizmalarının barıştanuzak bir biçimde ve belli aşamaları kat etmek suretiyle geliştiğinigöstermektedir. Bir diğer anlatımla, Şili’de kanunların anayasayauygunluğu denetimi; Yüksek Mahkeme etrafında dönen dağınık birsistemden, uzmanlaşmış ve bu konudaki tek yetkili merci hâline getirilmişolan Anayasa Mahkemesi eksenli bir sisteme doğru evrilmiştir.