ROMATOİD ARTRİT HASTALARINDA PERİFERİK SİNİRLERİN ELEKTROFİZYOLOJİK VE SONOGRAFİK OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ

Özet

Amaç: Romatoid artrit (RA) hastalarında median, ulnar ve tibial sinirin morfolojik ve elektrofizyolojik olarak değerlendirilmesidir. Method: Çalışmaya 20-60 yaş arasında, Amerikan Romatoloji Koleji kriterlerine göre en az 1 yıl önce RA tanısı almış 15 kadın hasta ve 12 sağlıklı kontrol vakası toplandı. Toplam 30 RA hasta ekstremitesi ve 24 sağlıklı kontrol ekstremite çalışmaya alındı. Vakaların demografik verileri (yaş, meslek), hastalık süresi, sabah tutukluğu süresi, medikal tedavileri sorgulandı. Romatoid faktör, C-reaktif protein seviyesi kaydedildi. Nöropatik ağrılarının olup olmadığı DN4-nöropatik ağrı sorgulama anketi ile, hastalık aktivitesi klinik hastalık aktivite indeksi ile değerlendirildi. Vakaların elektronöromyografik (ENMG) değerlendirmesinde periferik sinirlerden her iki üst ekstremitede median ve ulnar sinirler ile, her iki alt ekstremitede tibial motor sinirler ile sural duyusal sinirler incelendi. Ultrasonografik değerlendirilme de bilateral median, ulnar ve tibial sinir sinirlerin aksiyal olarak incelenmesi sonucunda alansal ölçümleri (mm2 olarak) yapıldı. Sinirlerin ekojeniteleri, bal peteği görünümleri kaydedildi. Bulgular: RA hastalarının sonografik sinir alan ölçümlerinin median sinir el bileği seviyesinde, ulnar sinirin el bileği, ön kol ortası ve kübital tünel seviyesinde, tibial sinirin de hem ayak bileği hem de poplitea seviyesinde sağlıklı kontrollere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede büyük olduğu gözlendi (p<0.05). ENMG incelemesinde 6 RA hastasında, 2 sağlıklı kontrolde kübital tünel sendromu bulunmaktaydı. Bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). RA hastalarının 4 tanesinde, sağlıklı grubun 2 tanesinde hafif tutulumlu karpal tünel sendromu bulunmaktaydı. Bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). Sonuç: RA hastalarının periferik sinirlerinde henüz fonksiyonları bozulmamasına rağmen morfolojik değişiklikler olabilmektedir. Bunlardan dolayı RA hastalarında periferik sinirlerin sonografik olarak değerlendirilmesi önemlidir.