Journals / Antropoloji / 2023 / Sayı: 46 - Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. Yıl Dönümü ve Derginin 60. Yılı Özel Sayısı

History of anthropology: Transition from physical anthropology to social anthropology at Ankara University, Faculty of Language and History - Geography

Antropoloji tarihçesi: Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi özelinde fizik antropolojiden sosyal antropolojiye geçiş

Pages
20–30
DOI
—

Abstract

This article, which deals with the history of anthropology and the development of the anthropology department in the Faculty of Language and History - Geography, discusses the development of anthropology from a global perspective; the prominent research in the phase ranging from physical anthropology to social anthropology with the establishment of the anthropology department at Ankara University Faculty of Language and History - Geography and in addition to all these, it includes a brief history of anthropology and social anthropology based on the work of our professors. Social anthropology, together with other social sciences, tried to interpret the communities defined as “wild”, “distant” and “the other” at the end of the nineteenth century. Therefore, it is seen that the roots of social anthropology were laid in England, the United States of America, and France and were shaped in line with the interests and needs of the modern world. Academic anthropological research in Turkey started with the establishment of the Turkish Anthropology Institute in the Faculty of Medicine of Istanbul University in 1925 with the instruction of Mustafa Kemal Atatürk. Although researchers focused on physical anthropology studies when academic anthropological studies first emerged in Turkey, this situation changed over time. The systematic study of social anthropological research began around the 1940s, and the majority of these studies consist of fieldwork conducted in rural areas of Turkey. This article discusses the recognition of social anthropology in the historical process, the process of coming to the present day, the prominent research which points out the various stages of development of the anthropology department of Ankara University Faculty of Language and History - Geography, and professors who carried out this research.

Özet

Antropolojinin tarihçesi ve Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi’nde sosyal antropoloji anabilim dalının gelişiminin ele alındığı bu makalede, küresel perspektiften antropolojinin gelişimi; Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi’nde antropoloji bölümünün kurulmasıyla birlikte fizik antropolojiden sosyal antropolojiye uzanan evrede öne çıkan araştırmalar ile hocalarımızın çalışmalarından hareketle antropoloji ve sosyal antropolojinin kısa bir tarihçesi yazılmıştır. Sosyal antropoloji on dokuzuncu yüzyılın sonunda, “yabanıl”, “uzak” ve “öteki” olarak tanımlanan toplulukları anlamaya yorumlamaya çalışır. Dolayısıyla sosyal antropolojinin köklerinin İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri ve Fransa’da atıldığı ve modern olarak tanımlanan dünyanın ilgisi ve gereksinimleri doğrultusunda şekillendiği görülür. Türkiye’de de akademik anlamda gerçekleştirilen antropolojik araştırmalar, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün talimatı ile 1925 yılında, Türk Antropoloji Enstitüsü’nün İstanbul Darülfünun-u Tıp Fakültesi’nde kurulması ile başlamıştır. Antropolojinin Türkiye’de bilimsel olarak ele alındığı ilk yıllarda araştırmacılar daha çok fizik antropoloji çalışmaları üzerinde yoğunlaşmış olsalar da bu durum ilerleyen zaman içinde değişime uğramıştır. Sosyal antropolojik çalışmaların sistematik bir biçimde ele alınması daha çok 1940’lı yıllarda başlamıştır ve bu araştırmaların büyük bir çoğunluğu Türkiye’nin kırsal bölgelerinde gerçekleştirilen alan araştırmalarından oluşmuştur. Bu makalede tarihsel süreçte sosyal antropolojinin kabul edilmesine, günümüze kadar gelme sürecine, Türkiye’de sosyal antropolojinin gelişimi ve fizik antropolojiden sosyal antropolojiye geçiş bağlamında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi antropoloji bölümünün çeşitli gelişim aşamalarını işaret eden önemli çalışmalara ve bu çalışmaları gerçekleştiren akademisyenlere değinilmektedir.

Keywords: Antropoloji, sosyal antropoloji, fizik antropoloji, Dil ve Tarih - Coğrafya Fakültesi