Journals / Mühendislik Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi / 2023 / Cilt: 5 Sayı: 2

Nature and Industrial Raw Material Potential of Pegmatites within the Sarıcakaya (Eskişehir) Granitoid

Sarıcakaya (Eskişehir) Granitoyidindeki Pegmatitlerin Kökeni ve Endüstriyel Hammadde Potansiyeli

Pages
371–382
DOI
—

Abstract

The main mineralogical component of the pegmatites in the Sarıcakaya Granitoid in the north of Eskişehir are plagioclase + orthoclase + quartz + biotite ± garnet ± muscovite ± epidote. According to Confocal Raman Spectroscopy studies, plagioclase minerals are albite-oligoclase, and garnets are mostly in spessartine composition. Pegmatites, which have the potential to be usable as industrial raw materials, are in sharp contact with the hostrock and show sericitization and argillization. The A/NK (mol%) ratio of pegmatites ranges from 0.96-1.79 (avr. 1.32), A/CNK (mol%) ratios range between 0.82-1.55 (avr. 1.07), reflecting the metalumin to peralumin character. Zircon and apatite saturation temperatures show that the average temperature of the magma forming the pegmatites varies in the range of 678.7-766.7°C. The pegmatites, in which the effects of crustal contamination are observed in the spider diagrams normalized according to ORG, are thought to be the crystallized magmatic units of the magma forming the Sarıcakaya granitoid in the pegmatitic-pneumatolytic phase.

Özet

Eskişehir kuzeyindeki Sarıcakaya Granitoidindeki pegmatitlerin ana mineralojik bileşeni plajiyoklaz, ortoklaz, kuvars, biyotit, ±granat, ±muskovit, ±epidot’tur. Konfokal raman spektroskopi çalışmalarında plajiyoklaz minerallerinin albit-oligoklaz, granatların ise çoğunlukla spessartin bileşimde oldukları görülmektedir. Endüstriyel hammadde olarak kullanılabilme potansiyeline sahip pegmatitler ana kaya ile keskin dokanaklı olup, serizitleşme ve killeşme gösterirler. Pegmatitlerin A/NK (mol%) oranı 0.96-1,79 (ortalama 1,32), A/CNK (mol%) oranları 0.82-1.55 (ortalama:1,07) arasında değişmekte olup metalümin-peralümin karakteri yansıtmaktadır. Zirkon ve apatit doygunluk sıcaklıkları pegmatitleri oluşturan magmanın ortalama sıcaklığının 678,7-766,7°C aralığında değiştiğini göstermektedir. ORG’ye göre normalize edilen örümcek diyagramlarda kabuksal kirlenmenin etkilerinin gözlendiği pegmatitlerin, Sarıcakaya granitoidini oluşturan magmanın pegmatitik-pnömatolitik evredeki kristallenen magmatik birimleri olduğu düşünülmektedir.

Keywords: Sarıcakaya Granitoid, Pegmatit, Pegmatitik-pnömatolitik Evre, Konfokal Raman Spektroskopisi