BİR TİCARET ENGELİ OLARAK TÜKETİCİ TEPKİLERİ: ÇOKULUSLU ŞİRKETLER AÇISINDAN BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Katma değeri düşük emek yoğun malların üretiminin küreselleşmesi ile birlikte ortaya çıkan küresel düzeydeki entegrasyon yapısı, küresel değer veya küresel mal zincirleri olarak adlandırılmaktadır. Bu üretim organizasyonun amacı üretimin parçalara ayrılarak her bir parçanın maliyetinin minimum olacağı ülkelerde üretilmesidir. Çokuluslu şirketlerin maliyetleri düşürme çabaları beraberinde temel çalışma standartlarının ihlal edilmesine ve tüketici boykotlarının yaygınlaşmasına neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı, küresel değer zincirleri ekseninde meydan gelen işçi hakları ihlallerine yönelik tüketici boykotları ve tepkilerinin çokuluslu şirketler üzerinde ne ölçüde bir yaptırım gücüne sahip olduğunu araştırmaktadır. Bu çalışma, tüketici tepkilerinin sınırlı bir başarı şansına sahip olduğunu ve sanıldığının aksine çokuluslu şirketler açısından etkili bir baskı unsuru olamadığını iddia etmektedir.