MODERATING EFFECT OF PSYCHOLOGICAL CONTRACT ON THE RELATIONSHIP BETWEEN PERSONALITY AND INTENTTO-QUIT AND ORGANIZATIONAL IDENTIFICATION OF SMES’ EMPLOYEES

KOBİ’LERDE ÇALIŞANLARIN KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNİN ÖRGÜTSEL ÖZDEŞLEŞME VE İŞTEN AYRILMA NİYETİ ÜZERİNE ETKİSİNDE PSİKOLOJİK SÖZLEŞME ALGISININ ROLÜ

Abstract

Human capital is attached great importance once it is one of production factors to gain a sustainable competitive advantage. However, human resource is not effectively used with a classic management approach in an environment, which may be defined by rapidly changing technology, conscious consumers and tough competition. To this end, psychological contract, a subjective concept based on unwritten rules and explaining expectations in regard with reciprocal liabilities, stands in the forefront whilst diverging out from classical approach. The study, therefore, aims at identifying mediation role of psychological contract in the effect of personality on employee attitudes in SMEs sample of 421 employees. Mediation role of psychological contract in the effect of personality of employees on intent-to-quit and organizational identification is tested in a hypothetic model. Confirmatory factor analysis as well as hierarchical regression and correlation analyses are employed to get findings. Findings indicate that personality is a determinant of organizational behaviors and attitudes and psychological contract is a mediator in the relationship. Furthermore, if variables are analyzed, it is obvious that all relations assumed in the hypothetic model are supported by hypotheses. If all findings are assessed, psychological contract has a great significant role in managing psycho-social factors in organizations and supporting efforts for productivity increase. In compliance with contemporary management approaches, within a relational psychological cpntract between employer and employee, development opportunities, career stairs, and other intangible contributions provided by employer to employee could trigger productive behaviors

Özet

Beşeri sermaye, işletmelerin sürdürülebilir rekabet avantajı sağlayabilmesi için kullanabileceği temel faktörler arasında ön plana çıkmıştır. Ancak, küreselleşme, hızla değişen teknoloji, bilinçlenen müşteri profili ve yoğun rekabetlerin yaşandığı bir çevrede klasik yönetim kullanılamamaktadır. yaklaşımdan uzaklaşılarak, söz konusu ilişkiye yenilikçi bir yaklaşım sunan psikolojik sözleşme çalışanların davranışlarının altında yatan nedenlere de açıklık getirmektedir. Bu sebeple, bu çalışmada çalışanların kişilik özelliklerinin örgütsel özdeşleşme ve işten ayrılma niyeti üzerine etkisinde psikolojik sözleşmenin aracılık rolünün belirlenmesi çalışmada, 421 kişiden anket yöntemi ile toplanan verilerin analizi sonucunda, çalışanların kişilik özelliklerinin çalışanların tutumları üzerindeki etkisinde psikolojik sözleşmelerinin aracılık etkisi, oluşturulan model çerçevesinde test edilmiştir. Bulgulara ulaşmak için doğrulayıcı faktör analizi ile birlikte hiyeraşik regresyon ve korelâsyon analizleri yapılmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde, örgütsel özdeşleşme ve işten ayrılma niyeti üzerinde kişiliğin belirleyici bir rolü bulunduğu, bu ilişkide psikolojik sözleşmenin aracılık rolü oynadığı görülmüştür. değerlendirildiğinde hipotetik model çerçevesinde ortaya konan ilişkiler de desteklenmiştir. Tüm bulgular değerlendirildiğinde, psikolojik sözleşmenin örgütlerdeki psiko-sosyal faktörlerin yönetilmesinde ve verimliliği artırıcı çabaların şekillendirilmesinde önemli bir yeri olduğu belirlenmiştir. Çağdaş yönetim kuramları ile ilintili olarak işverenişgören arasında geliştirilecek ilişkisel psikolojik sözleşme kapsamında çalışanlara sunulan gelişim olanakları, kariyer merdivenleri ve diğer gayri maddi imkanlar işgücü verimliliğini artırıcı yönde tutum ve davranışların da tetikleyicisi olabilecektir