Gurbet Türkülerinde İstanbul İmgesi: “Yârim İstanbul’u Mesken mi Tuttun”

Özet

Türk müzik kültürünün şekillenmesinde, müziğin yaratım, icra ve yayılma sürecindebelirli bir yer tutan başlıca merkezlerden olan İstanbul şehri, içinde yaşanan çağın,zamanın ve mekânın sosyo-kültürel bağlamlarına göre, klasik musikimizde olduğugibi, halk türkülerinin birçoğunda da çarpıcı güzellikleriyle imgelenmiştir. Genelolarak her iki musiki geleneğinde de -klâsik musiki ve halk musikisi- adı aşkile birlikte anılan İstanbul, Anadolu’nun çeşitli yörelerinde yaşanmış olaylardankaynaklanan aşk, ayrılık türküleri ve gurbet türkülerinde ise tam tersine; âşıklarıayıran, aşılmaz bir engel olarak nitelendirilmektedir. Bu araştırmada, aşk, ayrılıkve gurbet temleri üzerine söylenmiş türkülerde İstanbul imgesi incelenip, başlıcaözellikleri ortaya konulacak ve bu imgeyi oluşturan sosyal ve kültürel gerçekliklerirdelenecektir.