Journals / Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları / 2023 / Cilt: 0 Sayı: 47

Kantçı Matematik Yüce Bağlamında Ağır Zeybeklerin Estetik Değeri Üzerine Bir İnceleme

A Study on The Aesthetic Value of Slow Zeybeks in The Context of Kantian Mathematical Sublime

Pages
41–58
DOI
—

Abstract

In this study the aesthetic value of slow zeybeks, one of the authentic musical form of Anatolia, is discussed through Kantian mathemathical sublime. For this purpose, firstly, the historical background of sublime is outlined and the importance of Kant’s position in this issue is revealed both by its historical and contemporary aspects. Secondly, some functions of imagination in the Critique of Pure Reason are ascertained in its detail. Depending on this, mathematical sublime is analyzed through imagination in the Critique of The Power of Judgment. Due to its importance for our study, status of music in Kant’s philosophy is ascertained, so the question whether it is legitimate to speak on music on the basis of Kant’s views is answered considering his negative attitude towards music and indecisive statements about the issue. Then, characteristic musical features of slow zeybeks are elaborated, and based upon this background, the question of how to evaluate folk songs belonging to this genre through mathematical sublime is answered. As a result, it is revealed that the aesthetic value of slow zeybeks, one of the authentic musical form of Anatolia, can be evaluated in the context of the sublime, and that slow zeybeks constitute an excellent example of the mathematical sublime as defined by Kant.

Özet

Bu çalışmada, Anadolu’nun özgün müzikal formlarından biri olan ağır zeybeklerin estetik değeri Kant’ın matematik yüce anlayışı merkezinde tartışılmaktadır. Bu amaçla önce yüce hakkındaki yaklaşımların tarihsel serencamı ana hatlarıyla da olsa ele alınmakta ve Kant’ın bu tartışmada meselenin gerek tarihsel gerekse çağdaş boyutu açısından ne gibi bir önem arz ettiği ortaya konmaktadır. Ardından “imgelem” kavramının Saf Aklın Eleştirisi’ndeki önemli bazı işlevleri detaylı bir biçimde incelenmektedir. Buna bağlı olarak Yargı Gücünün Eleştirisi’ndeki matematik yüce anlayışı “imgelem” merkezinde ortaya konmaktadır. Makalenin konusu açısından önem arz etmesine binaen, müziğin Kant felsefesindeki konumu belirlenmeye çalışılmakta ve hem müziğe karşı takındığı olumsuz tavır hem de konuyla ilgili ikircikli ifadeleri dikkate alındığında, Kant’tan yola çıkılarak müzik hakkında fikir üretmenin meşru olup olmadığı sorusu cevaplandırılmaktadır. Ardından, ağır zeybeklerin karakteristik müzikal özellikleri tanıtılmakta ve oluşturulan teorik zemine yaslanarak bu türe ait olan eserlerin matematik yüce üzerinden nasıl değerlendirilebileceği gösterilmektedir. Sonuç olarak Anadolu’nun özgün müzikal formlarından biri olan ağır zeybeklerin estetik değerinin yüce üzerinden değerlendirilebileceği, Kant’ın tanımladığı şekliyle matematik yüce anlayışına ağır zeybeklerin çok önemli birer örnek teşkil ettikleri temellendirilmektedir.

Keywords: Immanuel Kant, Saf Aklın Eleştirisi, Yargı Gücünün Eleştirisi, İmgelem, Matematik Yüce, Ağır Zeybek