Journals / Edebiyat ve Beşeri Bilimler Dergisi / 2023 / Sayı: 70

OnAl-Shudhur̄ al-dhahabiyyahfial-lughah al-Turkiyyah wa al-Arabiyyah and Its New Copy

Eş-Şüzûrü’z-Zehebiyye Fi’l-Lügati’t- Türkiyye ve’l-Arabiyye ve Yeni Bir Nüshası Üzerine

Pages
104–111
DOI
—

Abstract

The first work written to teach Turkish to Arabs is Mahmut Kashgari’s Dīwān Lughāt al-Turk. This work was written in the 11th century and after that lots of works were written for his purpose up to now. One of these works is Al-Shudhūr al-dhahabiyyah fi al-lughah al-Turkiyyah wa al-Arabiyyah. This anonymous work was written in the late 17th century or early 18th century. As its name is similar with Mollā Ṣālih’s Shudhūr al-dhahabiyyah wa al-qitaʻ al-Aḥmadiyyah fī al-lughah al-Turkiyyah, it draws no attention for a long while. In this work, Al-Shudhūr al-dhahabiyyah fi al-lughah al-Turkiyyah wa al-Arabiyyah, written to teach Turkish to Arabs, is going to be compared with Mollā Ṣālih’s Shudhūr al-dhahabiyyah wa-al-qiṭaʻ al-Aḥmadiyyah fī al-lughah al-Turkiyyah and also its a new copy in which the Italian synonyms in Arabic letters of the words exists will be introduced.

Özet

Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla yazılmış ilk eser Kaşgarlı Mahmut’un Dîvânü Lügâti’t-Türk adlı eseridir. 11. yüzyılda kaleme alınmış bu eserden sonra günümüze kadar bu amaçla pek çok eser kaleme alınmıştır. Bunlardan biri de Eş-Şüzûrü’z-Zehebiyye fi’l-Lügati’t-Türkiyye ve’l-Arabiyye’dir. Müellifi bilinmeyen bu eser 17. yüzyılın sonları veya 18. yüzyılın başlarında yazılmıştır. İsmi Molla Salih’in Eş-Şüzûrü’z-Zehebiyye ve’l-Kıta‘i’l-Ahmediyye fi’l-Lügati’t-Türkiyye isimli eserine benzediği için bu eser, uzun süre dikkatleri çekmemiştir. Bu çalışmada, Araplara Türkçe öğretmek amacıyla kaleme alınan Eş-Şüzûrü’z-Zehebiyye fi’l-Lûgati’t-Türkiyye ve’l-Arabiyye, Molla Salih’in Eş-Şüzûrü’z-Zehebiyye ve’l-Kıta‘i’l-Ahmediyye fi’l-Lügati’t-Türkiyye adlı eseri ile karşılaştırılacak ve kelimelerin Arap harfli İtalyanca karşılıklarının da yer aldığı yeni bir nüshası tanıtılacaktır.

Keywords: Eş-Şüzûrü’z-Zehebiyye, fi’l-Lügati’t-Türkiyye, ve’l-Arabiyye, Sözlükçülük, Osmanlı Türkçesi, Türkçe-Arapça-İtalyanca sözlük, İtalyanca (Arap harfleriyle).