Journals / Cumhuriyet İlahiyat Dergisi / 2015 / Cilt: 19 - Sayı: 2

Qadiri Sheikhs Who Carried Out Mystical Activities in Northern Iraq in The 18th Century

XVIII. Yüzyılda Kuzey Irak’ta Faaliyet Yürüten Kadirî Şeyhleri

Pages
29–47
DOI
—

Abstract

Northern Iraq has witnessed intensive sufistic activities since sufism began to instutionalize. In this region, the sects; Kubraviyya, Suhrawardiyya, Naqshbandiyya, Khalwatiyya, Mawlaviyya, Baktashiyya and primarily Qadiriyya carried out activities. When considering the 18th century, ıt is seen that Qadiriyya is the most common sect that had the most prevaling activities in Iraq. Among the most remarkable Qadiri Sheikhs are; Muhammad an-Nûdahi (d. 1126/1714), Sheikh Ismail al-Vulyani (d. 1158/1745), Sheikh Hasan al-Galazardi (ö. 1175/1762), Sheikh Dervish Mustafa al-Bilbasi (d. 1172/1758 ), Sheikh Osman b. Yusuf al-Qadiri, Sheikh Taha b. Yahya al-Kurdi (d. 1205/1790), Sheikh Mahmud Zengeni (d. 1215/1800), Sheikh Abu Bakr b. Hıdır al-Alusi and Sheikh Ma’ruf al-Barzanji (d. 1254/1839).

Özet

Kuzey Irak, tasavvufun kurumsallaştığı dönemden bugüne yoğun tasavvufî hareketliliğe sahne olmuştur. Bu bölgede, Kadiriyye başta olmak üzere Kübreviyye, Sühreverdiyye, Nakşbendiyye, Halvetiyye, Mevleviyye ve Bektaşiyye gibi tarikatlar faaliyette bulunmuşlardır. XVIII. Asra gelindiğinde Kuzey Irak’ta tekke faaliyetleri en yaygın tarikatın Kadiriyye olduğu görülür. Bu asırda en çok tanınan Kadirî şeyhleri içinde Şeyh Muhammed en-Nûdehî (ö. 1126/1714), Şeyh İsmail el-Vulyânî (ö. 1158/1745), Şeyh Hasan Gelezerdî (ö. 1175/1762), Şeyh Derviş Mustafa el-Bilbâsî (ö. 1172/1758), Şeyh Osman b. Yûsuf el-Kadirî, Şeyh Tâhâ b. Yahya el-Kürdî (ö. 1205/1790), Şeyh Mahmud Zengenî (ö. 1215/1800), Şeyh Ebûbekir b. Hıdır el-Âlûsî, ve Şeyh Ma’rûf el-Berzencî (ö. 1254/1839) yer almaktadır.

Keywords: Kuzey Irak; XVIII. Yüzyıl; Kadiri Şeyhleri; Şeyh İsmail el-Vulyânî; Şeyh Tâhâ b. Yahya el-Kürdî