Journals / Kurdiyat / 2023 / Sayı: 7

Mullah ‘Aladdin Kopî's “Jiyana Pîroz”: A Poetic Siyar in Kurdish Literature

Kürt Edebiyatında Manzum Bir Siyer Örneği: Molla Alaeddin Kopî’nin “Jiyana Pîroz” Adlı Eseri

Journal
Kurdiyat
Pages
9–26
DOI
—

Abstract

Siyar is the branch of science that deals with the life of our Prophet. In other words, the works about the life of the Prophet are called siyar. Naturally, it first emerged in Arabic literature and played an important role in Islamic literature. As in Arabic, Persian and Turkish literatures, it has also emerged in Kurdish literature in various dialects of Kurdish. The subject of this article is the siyar written in verse by Mullah ‘Aladdin Kopî. Mullah ‘Aladdin has given an example of a poetic siyar on this subject called Jiyana Pîroz (Holy Life). Our main aim in this article is to focus on and introduce this verse siyar in terms of form and content. In addition, it is obvious that a new work has been added to the Classical Kurdish Literature thanks to this work. Following this study, it is understood that Jiyana Pîroz is a siyar in verse and has its own sovereign features and is written in a clear and fluent language in mathnawi form; in addition, in terms of content, it deals only with the Meccan period.

Özet

Siyer Hz. Peygamberin hayatını konu edinen bilim dalıdır. Başka bir deyişle Peygamberin hayatını konu alan eserlere siyer denir. Tabii olarak ilk defa Arap Edebiyatında meydana çıkmış olup İslam Edebiyatında önemli yer tutmuştur. Arap, Fars ve Türk edebiyatlarında olduğu gibi Kürt Edebiyatında da Kürtçenin çeşitli diyalektlerinde kendini göstermiştir. Bu makalenin konusu Molla Alaeddin Kopî’nin manzum olarak yazdığı siyer eseridir. Molla Alaeddin bu konuda Jiyana Pîroz (Kutlu Yaşam) ismin de manzum bir siyer örneği vermiştir. Bu makaledeki temel gayemiz şekil ve muhteva açısından bu manzum siyer üzerine yoğunlaşıp tanıtmaktır. Ayrıca bu çalışma sayesinde Klasik Kürt Edebiyatına yeni bir eserin eklendiği âşikardır. Bu çalışmanın akabinde Jiyana Pîroz’un manzum bir siyer olup kendine has egemen özellikler barındırıp şekilsel açıdan mesnevi formunda açık ve akıcı bir dille kaleme alındığı anlaşılmıştır. Ayrıca muhteva açsından sadece Mekke dönemini konu edinmiştir.

Keywords: Klasik Kürt Edebiyatı, Hz. Peygamberin hayatı, Kürtçe siyerler, Molla Alaeddin Kopî, Jiyana Pîroz