ÖZEL GEREKSİNİMLİ BİREYLERİN EBEVEYNLERİNİN RAM, OKUL PSİKOLOJİK DANIŞMANI VE ÖZEL EĞİTİM ÖĞRETMENİ KAVRAMLARINA İLİŞKİN METAFORİK ALGILARININ İNCELENMESİ

Özet

Özel gereksinimli bireylerin ebeveynlerinin RAM, okul psikolojik danışmanı ve özel eğitim öğretmeni kavramlarına ilişkin metaforik algılarının incelendiği bu araştırmaya, 117 ebeveyn katılmıştır. Veriler ebeveynlerin “Rehberlik ve Araştırma Merkezleri ....... benzer/gibidir. Çünkü .......”, “Okul psikolojik danışmanı (rehber öğretmen) .......benzer/gibidir. Çünkü .......” ve “Özel eğitim öğretmeni ....... benzer/gibidir. Çünkü.......” ifadelerini tamamlamasıyla elde edilmiştir. Toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Çalışmanın bulgularında ebeveynlerin RAM kavramına yönelik toplam 116 metafor ürettikleri görülmektedir. RAM kavramına ilişkin en fazla sıklığa sahip metaforlar okul (f=38), hastane (f=6) ve ışık (f=5) şeklindedir. Metaforlar “bilgilendirme ve yönlendirme kurumu”, “eğitim kurumu”, “eğitsel değerlendirme ve tanılama merkezi”, “yardım sağlayan kurum”, “araştırma ve geliştirme merkezi”, “eğitsel destek kurumu”, “duygusal yakınlık sağlayan ve güven veren bir yer”, “olumlu gelecek beklentisi kazandıran yer” olmak üzere toplam 8 kategori altında gruplanmıştır. Okul psikolojik danışmanı kavramına ilişkin 116 metafor ürettikleri en fazla sıklığa sahip metaforlar anne (f=14), doktor (f=13), psikolog (f=12), ışık (f=9) ve arkadaş (f=8) olduğu görülmektedir. Metaforlar “yetkin ve alan uzmanı olan”, “yakından ilgilenen”, “yol gösteren”, “anlayan ve çözüm sunan”, “bilgi sunan” ve “güvenilir olan” olmak üzere toplam 6 kategori altında gruplanmıştır. Özel eğitim öğretmeni kavramına ilişkinse 113 metafor üretildiği ve en fazla tekrar eden metaforlarınsa anne (f=21), doktor (f=10) ve arkadaş (f=6) olduğu görülmektedir. Metaforlar “geliştiren ve destekleyen biri”, “ilgili ve samimi olan”, “yetkin ve alan uzmanı olan”, “değerli ve önemli biri”, “yol gösteren”, “duygusal yakınlık sağlayan biri”, “güvenilir biri” ve “olumlu gelecek beklentisi kazandıran” olmak üzere toplam 8 kategori altında gruplandırılmıştır.