İSLAM HUKUKU’NDA ZEKÂTA KONU OLMASI AÇISINDAN MAL TANIMI

Özet

Dilciler mal kelimesi için “maruftur” demekle yetinmişlerdir. Kur’ân’ı Kerim ve Hadis’te mal kavramı, sözlük anlamı dışında hukuki ıstılahi bir anlama sahip değildir. Daha sonra İslam hukukçuları ıstılahî-teknik mal tarifi yapmışlar, bir şeyin mal sayılmasında asıl unsurun şerʿe göre helal sayılan ve yine şerʿin muteber saydığı örfe göre belirlenen şeylerdir, demişlerdir. Kur’ân ve hadis’te umumi manada mal olabilecek her şeyi kapsayan “mal ve emval” kavramları kullanılmıştır. Emval kavramı da umumi manasıyla tüm malları ihtiva edecek anlamdadır. Klasik dönemde fakihler malı kendi dönemlerinde bilinen şeyleri kapsayacak şekilde çerçevelemişlerdir. Kendi dönemlerindeki bu çerçeve daha sonraki dönemler için sınırlandırıcı olmamıştır. Günümüz İslam hukukçuları ise bu minvalde tarihi süreci dikkate alarak, çağımızda şerʿe göre helal sayılan yeni mal çeşitlerini de bu kapsama dâhil etmektedirler. Bu manada yeni mal çeşitleri de zekâta tabi tutulacaklardır.