Letters and Existence : A Comparative Study Between Sefer Yetzirah and Ibn Arabi

Harfler ve Varlık Sefer Yetzirah ve İbn-i Arabi Arasında Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Abstract

The Islamic world in the Middle Ages witnessed a remarkable activity of Islamic and Jewish mysticism. This common geo-historical and epistemological backgrounds were reflected in the mystical output of the two mysteries. It is clear that there is an interaction between these two streams, as appears in the works of the mystics of that era, especially the Jewish ones. This paper seeks to study one aspect of the mystical interaction between the medieval Islamic and the Jews mysticism which is the letters and their relation to existence through studying the works of Muhyiddin ibn Arabi and Sefer Yetzirah (The book of creation) which is one of the most important books of Kabbalah attributed to the Prophet Ibrahim. The study examined the points of convergence and divergence between Sefer Yetzirah and Ibn Arabi by studying several issues on both sides, including: the formative role of the letters, the nature of these letters, their order and their entities or corresponding entities. The study concluded that there are many points of convergence between Ibn Arabi and Sefer Yetzirah, as well as many points of difference. In addition to this, Ibn Arabi’s works covers vaster and more detailed aspects of this subject with reasonable explinations. The study concluded that the possibility of Ibn Arabi being influenced by Sefer Yetzirah is lacking for evidence, especially if we take into consideration that Ibn Arabi relayed on Quran and prophet traditions to support his thoughts. Besides, there is no decisive historical evidence for this claim.

Özet

İslam dünyası Orta çağda, İslam ve Yahudi tasavvufunda dikkat çekici faaliyetlere tanık olmuştur. Bu tarihî, coğrafî ve epistemolojik ortaklık İslam ve Yahudi tasavvufuna dair ürünlerin ortaya çıkması olarak yansımıştır. O dönemde Yahudi ve Müslüman mutasavvıfların, özellikle Yahudi mutasavvıfların eserlerinde görüldüğü gibi, iki akım arasında etkileşim açıkça görülmektedir. Bu çalışma orta çağdaki İslam ve Yahudi tasavvufları arasındaki etkileşiminin varsayımlarında birisi olan; harfler ve onların varlık ile ilişkisini her iki tarafça ele alınan en önemli çalışmalar aracılığıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Konuya dair temel alınan eserler, İslam dünyasından İbn-i Arabi (1156- 1240) ve müellefatı, Yahudi dünyasından da, Kabbâla’nın en önemli kitaplarından birisi olan ve İbrahim’e (a.s) atıf edilen Sefer Yetzirah (Yaratılış Kitabı)’dır. Çalışmamız İbn-i Arabi’nin eserleriyle Sefer Yetzirah arasındaki ortak ve farklı noktaları takip edilerek yapılmıştır. Takip esnasında iki taraf arasındaki; harflerin yaratılıştaki rolü, harflerin mahiyeti, sıralanması, harflerden ortaya çıkan veya harflerle uyumlu olarak meydana gelen varlıklar ve son olarak ta Sefer Yetzirah’ın, İbn-i Arabi’ye etkileme olasılığının açıklama girişimleri gibi bir kısım meseleyi ele almaktadır. Nihayetinde çalışma İbn-i Arabi ile Sefer Yetzirah arasındaki ortak ve farklı noktalar bulunduğu sonucuna varmıştır. Ancak İbn-i Arabi’nin çalışmaları daha kapsamlı ve detaylı açıklamalar ve gerekçelendirmelerle dikkat çekmekte, bunun yanı sıra önermeleri kıyaslamakla öne çıkmaktadır. Yapılan incelemeler neticesinde İbn-i Arabi’nin görüşlerini desteklerken genellikle kitap ve sünnet ile temellendirdiğinden, onun Sefer Yetzirah’dan etkilenme olasılığı, delil gerektiren bir mesele olduğu ortaya çıkmıştır. Zira İbn-i Arabi’nin Sefer Yetzirah’ işimli eserden haberdar olduğunu gösteren ne kıraat ne de sema yoluyla tarihi bir kaynak yoktur.

Keywords: Sefer Yetzirah, Muhyiddin-i İbn-i Arabi, Kabbâla, Tasavvuf, ʿIlm al-Ḥurūf