Journals / Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2011 / Cilt: 60 Sayı: 2

Rethinking Parliamentary Immunity in View of Right to a Fair Trial: An Essay on the Case of Atilla Kart

ADİL YARGILANMA HAKKI KARŞISINDA YASAMA DOKUNULMAZLIĞINI YENİDEN DÜŞÜNMEK: ATİLLA KART OLAYI ÜZERİNE BİR DENEME

Pages
367–416
DOI
—

Abstract

The meaning and limits of parliamentary immunity have always been argued. But no member of parliament has complained that he could not be put on trial up until now. However, in the case of Atilla Kart, a Member of Parliament, he complained of the privilege to not be tried and claimed that although there were criminal actions brought against him, he could not be tried because the Turkish Grand National Assembly (TGNA) did not lift his parliamentary immunity and thus this immunity infringed his right to a fair trial. This is such a claim as has never been seen before. The decision given by the European Court of Human Rights (ECHR), which examined this claim, had to examine parliamentary immunity in terms of the right to a fair trial. This article examines whether parliamentary immunity interferes with right to a fair trial as well as the compatibility of the current situation of Turkish law according to the criteria of the ECHR, taking into consideration the decision of the ECHR in the Atilla Kart case

Özet

Yasama dokunulmazlığının içeriği ve sınırları hep tartışma konusu olmuştur. Ancak bugüne kadar hiçbir milletvekili dokunulmazlığı nedeniyle yargılanamıyor olmasından şikâyetçi olmamıştı. Oysa Atilla Kart olayında milletvekili, Anayasa tarafından kendisine sağlanan ‘yargılanmama’ ayrıcalığından şikâyet etmiş ve hakkında ceza davaları açılmış olmasına rağmen TBMM tarafından yasama dokunulmazlığı kaldırılmadığı için yargılanamadığını ve bu nedenle sahip olduğu dokunulmazlığın kendisinin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür. Bu, bugüne kadar benzerine rastlanmamış bir iddiadır. Bu iddiayı inceleyen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) verdiği karar da yasama dokunulmazlığını adil yargılanma hakkı açısından incelemeye tabi tutmayı gerektirmiştir. Çalışmada AİHM’nin Atilla Kart olayına ilişkin verdiği karardan hareketle, yasama dokunulmazlığı kurumunun adil yargılanma hakkı ile çatışıp çatışmadığı ve Türk hukukundaki mevcut durumun AİHM ölçütlerine uygunluğu incelenmiştir.

Keywords: Yasama bağışıklıkları, Yasama dokunulmazlığı, Adil yargılanma hakkı, Mahkemeye başvurma hakkı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi