Journals / Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 3 Sayı: 1
Determination of Desertification Risk in Semi Arid Natural Pine Forests
- Pages
- 39–49
- DOI
- —
Abstract
Desertification is among the biggest environmental problems on the global and regional scale. Especially in arid and semi-arid areas, land degradation and diminishing plant cover increase the importance of desertification, resulting in climate change and human impact. This study was carried out in order to determine the risk of desertification in natural pine forests in the Sarıkaya region with semi-arid features attached to the Yapraklı District at a distance of 45 km from Çankırı province center. Desertification Indicator System for Mediterranean Europe (DIS4ME) developed for the Mediterranean countries was used to calculate the desertification risk. The study area is about 500 ha and Pinus nigra Arn. subsp. pallasiana (Lamb) Holmboe var. pallasiana ve Pinus sylvestris L. species are naturally in the area. As a result of the field observations, soil sampling was made at 258 points randomly in the study area and the desertification survey form for the pine forests foreseen by DIS4ME was filled and the desertification risk value for each point was calculated. The desertification risk for the study area was found to be "No Risk" with a minimum of 0.36 and “Medium Risk” with a maximum of 3.63. Desertification risk is highly variable in the study area with a variation coefficient of 61, 91%. As a matter of fact, 320,79 ha (64,72%) of the study area has no risk, 160,36 ha (32,56%) low risk and 13,45 ha (2,72%) medium risk class. Correlation analysis between the desertification risk value and the desertification indicators used as inputs in the model revealed that vegetation cover is important indicators in terms of vegetation properties and aggregate stability, sand-silt content, pH and CaCO3 content on account of soil properties.
Özet
Çölleşme küresel ve bölgesel ölçekte en büyük çevre sorunları arasında yer almaktadır. Özellikle kurak ve yarı-kurak alanlarda iklim değişikliği ve insan etkisi sonucu meydana gelen arazi bozulmaları ve bitki örtüsündeki azalmalar çölleşmenin önemini artırmaktadır. Bu çalışma, Çankırı il merkezine yaklaşık 45 km uzaklıkta, Yapraklı İlçesine bağlı yarı-kurak özelliğe sahip Sarıkaya bölgesinde bulunan doğal çam ormanlarında çölleşme riskinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çölleşme riskinin hesaplanmasında Akdeniz ülkeleri için geliştirilmiş olan Desertification Indicator System for Mediterranean Europe (DIS4ME) sistemi kullanılmıştır. Çalışma alanı yaklaşık 500 ha olup alanda Pinus nigra Arn. subsp. pallasiana (Lamb) Holmboe var. pallasiana ve Pinus sylvestris L. türleri bulunmaktadır. Arazi gözlemleri sonucunda, çalışma alanında rastgele seçilen 258 noktada toprak örneklemesi yapılmış ve DIS4ME tarafından öngörülen çam ormanları için çölleşme etüt formu doldurularak her bir noktaya ilişkin çölleşme risk değeri hesaplanmıştır. Çalışma alanı için çölleşme risk değeri en düşük 0,36 ile “Risk Yok” en yüksek 3,63 ile “Orta Risk” olarak bulunmuştur. Çölleşme riski çalışma alanı içerisinde %61, 91 varyasyon katsayısı ile yüksek değişkenlik göstermektedir. Nitekim çalışma alanının 320,79 ha’lık (%64,72) kısmı risk yok, 160,36 ha’lık (%32,56) kısmı düşük risk ve 13,45 ha’lık (%2,72) kısmı ise orta risk sınıfındadır. Çölleşme riski ile modelde girdi olarak kullanılan çölleşme göstergeleri arasında yapılan korelasyon analizi, toprak özelliklerinden agregat stabilitesi, kum- toz içeriği, pH ve CaCO3 içeriği ile vejetasyon özellikleri bakımından ise bitki örtüsünün önemli göstergeler olduğunu ortaya koymuştur.