According to Abū al-Qāsim al-Mu’addib Arabic Imperative Modes and Their Reflections in the Qur’an

Ebü’l-Kâsım el-Müeddib’e Göre Arapça Emir Kipleri ve Kur’ân’daki Yansımaları

Abstract

This study aims to present Abū al-Qāsim al-Mu’addib’s (d. 338/950) views on ʾamr (imperative) modes in the Arabic language. The existence of the author and his work, about which there is very limited information, has been kept secret for centuries. Despite the fact that more than a quarter of a century has passed since the work was unearthed and published, it is seen that no significant research has been done on the work, with the exception of limited studies in the Arab world. As the name suggests, the work, which is a book of consumables, contains valuable information about the science of consumables, as well as original information in the field of lexicology and phonetics, and proposes a unique terminology and morphological classification model. In his only known work, Daqā'iq al-tasrīf, the author gave important information about the expressions of command in Arabic. According to him, forms expressing imperative meaning are not limited to certain forms. According to the author, who points out the richness of Arabic in terms of forms of request, there are nine different language materials used in the meaning of imperative. In addition, his examination of the types of imperatives in the Qur’an and expressing each of them with different concepts will contribute to the understanding of the divine message. According to his determination, the expressions of imperative in the Qur’an are used in twenty-three different meanings. Therefore this article is important in terms of focusing on Abū al-Qāsim al-Mu’addib’s determinations about the imperative structure of the Arabic language and its reflections in the Qur’an.

Özet

Bu çalışma, Arap dilinin emir kipleri konusunda, Ebü’l-Kâsım el-Müeddib’in (ö. 338/950) görüşlerini sunmayı amaçlamaktadır. Hakkında malumat oldukça sınırlı olan müellif ve eserinin varlığı, asırlarca gizli kalmıştır. Eserin gün yüzüne çıkarılarak yayınlanmasının üzerinden çeyrek yüzyıldan fazla zaman geçmiş olmasına rağmen Arap dünyasında yapılan sınırlı çalışmalar hâriç, eser üzerinde kayda değer bir araştırmanın yapılmadığı görülmektedir. İsminden de anlaşılacağı üzere bir sarf kitabı olan eser, sarf ilim dalına ait kıymetli bilgilerin yanında, leksikolojik ve fonetik alanda da özgün bilgiler içermekte ve kendine özgü bir terminoloji ve morfolojik tasnif modeli önermektedir. Müellif, bilinen tek eseri olan Deḳâiḳu’t-taṣrîf ‘de Arap dilinde emir ifadeleri hakkında önemli bilgiler vermiştir. Ona göre, emir anlamı ifade eden yapılar belirli kalıplarla sınırlı değildir. İstek bildirme kalıpları bakımından Arapçanın zenginliğine işaret eden müellife göre, emir anlamında kullanılan birbirinden farklı dokuz dilsel malzeme vardır. Ayrıca onun, Kur’ân’da geçen emir türlerini inceleyerek her birini farklı kavramlarla ifade etmesi, ilâhî mesajın anlaşılmasına katkı sağlayacak niteliktedir. Onun tespitine göre, Kur’ân’da bulunan emir ifadeleri, yirmi üç farklı anlamda kullanılmıştır. Buradan hareketle bu makale, Ebü’l-Kâsım el-Müeddib’in Arap dilinin emir yapısı ve Kur’ân’daki yansımalarıyla ilgili tespitlerine odaklanması bakımından önem arz etmektedir.

Keywords: Arap Dili ve Belagatı, el-Müeddib, Deḳâiḳu’t-taṣrîf, Emir, Anlam, Kur’ân