Converb suffix {–(y)xnca} used as archaic in Eastern Thrace accents with the functıon of limitation

Doğu Trakya ağızlarında arkaik olarak kullanılan sınırlama işlevindeki {–(y)xnca} zarf-fiil eki

Abstract

We can follow how differenly we use converbs from the early Turkish written texts on. From the time of Old Turkish to today`s Turkish dialects , converb suffixes have added a number of functions to the verbs by enabling the use of them as adverbs in sentences. In certain circumstances, converbs lost their basic function(s) or transferred this/these to another structure. {–(y)XncA} suffix which has been used since the historical times of Turkish , whose one of the functions is limitation and which gives the meaning of {–(y)XncA + (y)A kadar / dek / değin} has lost this function in Turkey`s Turkish and started be used with different structure,{–(y)XncA + (y)A kadar / dek / değin}. In Rumelian dialects, the {–(y)XncA} converb suffix conveying the meaning of {–(y)XncA + (y)A kadar / dek / değin} has kept this function in the way it is used in historical Turkish dialects. In our study, the focus will be on this subject.

Özet

Zarf-fiillerin Türkçenin ilk yazılı eserlerinden itibaren ne denli değişik işlevlerde kullanıldığını takip edebilmekteyiz. Eski Türkçe döneminden günümüz Türk lehçelerine kadar, zarf-fiil ekleri fiillerin cümle içinde zarf olarak kullanılmasını sağlayarak, fiillere birtakım işlevler kazandırmıştır. Bazı durumlarda da zarf-fiiller asıl işlevini/işlevlerini kaybetmiş veya başka bir yapıya aktarmıştır. Türkçenin tarihî dönemlerinden beri kullanılan, işlevlerinden biri de sınırlama olan ve {–(y)XncA + (y)A kadar / dek / değin} anlamı veren {–(y)XncA} eki, Türkiye Türkçesinde bu işlevini kaybetmiş ve {–(y)XncA + (y)A kadar / dek / değin} şeklinde başka bir yapıyla kullanılır olmuştur. Rumeli ağızlarında {–(y)XncA + (y)A kadar/dek/değin} anlamı veren {–(y)XncA} zarf-fiil eki ise, tıpkı tarihî Türk lehçelerindeki kullanımı gibi bu işlevini muhafaza etmiştir. Çalışmamızda bu konu üzerinde durulacaktır.