ZİHİN KURAMI VE GELİŞİM SÜREÇLERİ

Özet

Zihin kuramı, bir kişinin karşısındakinin davranışlarını onun inanç, istek, niyet gibi zihinsel durumlarından çıkarım yaparak anlama becerisidir. Alanyazındaki zihin kuramı araştırmalarının büyük bir çoğunluğu okul öncesi dönemdeki birinci-düzey zihin kuramının temel oluşumlarına yoğunlaşmaktadır. Okul öncesi dönemden sonraki zihin kuramı becerileri, ikinci-düzey zihin kuramı olarak adlandırılarak birinci-düzey zihin kuramından nasıl farklılaştığı yeni araştırma yöntemleri ve görevlerle araştırılmaktadır. Zihin kuramı becerilerinin erken çocukluk döneminden sonra nasıl gelişmeye devam ettiği ve farklılaştığıyla ilgili araştırmalar son dönemlerde artış gösterse de Türkiye’deki alanyazın erken çocukluk dönemindeki araştırmalarla sınırlı kalmıştır. Bu derlemeyle birinci düzey ve ikinci düzey zihin kuramı araştırmalarının bir kısmına değinilerek zihin kuramının doğası anlaşılmaya ve Türkçe alanyazındaki eksiklik giderilmeye çalışılmıştır.

Abstract

Theory of mind is the ability of understanding people’s behavior by reasoning about mental states, such as beliefs, desires, and intentions. Much theory of mind research has focused on the basic formations of the preschool children’s first-order theory of mind. Theory of mind abilities after the preschool years, have been called second-order theory of mind, are being investigated how they differ from first-order theory of mind using new resarch methods and tasks. Despite a growth of research on how theory of mind continues to develop and differentiates beyond the early childhood, the theory of mind literature in Turkey has remained limited to the preschool period. This paper reviewed avaliable research on first and second-order theory of mind to explore the essence of the theory of mind and aimed to contribute to existing body of literature in Turkey on theory of mind of children without any disabilities.

Anahtar kelimeler: zihin kuramı, orta çocukluk, Türkçe alanyazın, , birinci düzey zihin kuramı, ikinci düzey zihin kuramı