Lise Öğrencilerinin Medya Ve Televizyon Okuryazarlik Düzeyleri ile Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin incelenmesi

Abstract

Knowledge mounts up varies and is conveyed through different channels in each passing day Media includes all the circles that contain and convey the knowledge itself It is crucial for the young that are sensitive and affected easily to learn about the structure and running of the mass media to evaluate the fictionalized media content consciously and watch critically in other words to be media literates When reviewing the literature in general although it is stated that there is a relationship between critical thinking and media literacy it has not been come across with a research that puts forward the relationship between these two concepts Therefore the relationship between media and television literacy and critical thinking disposition is scrutinized in this study The relational screening model is applied in this study and put into practice with 402 12th grade high school students that are chosen according to the intentional sampling method among different school levels from state and private schools In the study “California Critical Thinking Disposition Inventory” that Kökdemir 2003 have adjusted and “Media and Television Literacy Level Determination Scale” which developed by Korkmaz and Yeşil 2011 are used Descriptive and Pearson’s Product Moment Correlation Coefficient have been used in the data analysis At the end of the study; the findings have been as follows; the average media and television literacy levels of the students are high their dependence levels are low and their general critical thinking disposition point is low Furthermore it has been ensued that there is a positive relationship between the students’ general critical thinking disposition points and their literacy levels Keywords: Literacy Media and Television Literacy Thinking Critical Thinking

Özet

Bilgi gün geçtikçe çoğalmakta değişmekte ve pek çok kanaldan aktarılmaktadır Medya ise bilgiyi ileten ve içeren bütün çevreleri kapsamaktadır Medya karşısında etkiye en açık en hassas grubu oluşturan gençlerin kitle iletişim araçlarının yapısını ve işleyişini öğrenmeleri kurgulanmış medya içeriğini bilinçli bir şekilde değerlendirmeleri ve eleştirel olarak izlemeleri yani medya okuryazarı olmaları oldukça önemlidir Genel olarak literatür tarandığında medya okuryazarlığı ile eleştirel düşünme arasında bir ilişki olduğu belirtilmesine rağmen ülkemizde bu iki kavram arasındaki ilişkiyi ortaya koyan herhangi bir araştırmaya rastlanılmamıştır Bu nedenle bu araştırmada medya ve televizyon okuryazarlığı ile eleştirel düşünme eğilimi arasındaki ilişki ince lenmiştir Araştırmada tarama modellerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmış ve amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş özel ve devlet okullarında öğrenim gören farklı okul türlerinden toplamda 402 12 sınıf öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir Araştırmada Kökdemir 2003 ’in uyarladığı “California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği” ve Korkmaz ve Yeşil 2011 tarafından geliştirilen “Medya ve Televizyon Okuryazarlık Düzeyi Ölçeği” kullanılmıştır Verilerin çözümlenmesinde betimsel ve Pearson momentler çarpımı korelasyonu kullanılmıştır Araştırma sonunda; öğrencilerin medya ve televizyon okuryazarlık düzeyi ortalamasının yüksek düzeyde bağımlılık düzeylerinin düşük düzeyde genel eleştirel düşünme eğilimleri puanının ise düşük olduğu bulgusuna ulaşılmıştır Ayrıca öğrencilerin genel eleştirel düşünme eğilimleri puanları ile okuryazarlık düzeyleri puanları arasında düşük pozitif bir ilişki olduğu sonucu ortaya çıkmıştır Anahtar Kelimeler: Okuryazarlık Medya ve Televizyon Okuryazarlığı Düşünme Eleştirel Düşünme