KULLANICI-ÜRÜN ETKİLEŞİMİNİN ÇOK DUYULU DOĞASI: KÜÇÜK EV ALETLERİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA

Özet

İnsanlar, çevreleri ve ürünlerle iletişim kurmalarını sağlayan duyu sistemleriyle donatılmıştır.Kullanıcı-ürün etkileşimi; görme, dokunma, kinestetik, işitme, koku ve tat almayı kapsayan çokduyulu bir doğaya sahiptir. Etkileşim sırasında her bir duyusal sistem aktif ve eşzamanlı olarak görevalır. Ancak görsel dışındaki duyusal niteliklerin ürün etkileşimlerindeki rolleri ve ürün deneyiminekatkıları çoğunlukla gözden kaçırılmaktadır. Bu çalışma, etkileşimin çok duyulu doğasını gözönündebulundurarak, etkileşim sırasında duyuların baskınlığını, farklı duyusal bilgilerin kendine has rollerinive birbiri ile olan ilişkilerini sorgulamaktadır. Kullanıcıların, ürün etkileşimlerinde duyulara yönelikdeğerlendirmelerini kendi ifadeleri üzerinden toplamayı amaçlayan alan araştırması üç farklı araştırmametodunu (gözlem ve gölgeleme, anket ve derinlemesine mülakat) temel alan bir metodlar zincirişeklinde kurgulanmıştır. Örnek ürün olarak iki elektrikli küçük ev aletinin (elektrikli çay makinesi veelektrik süpürgesi) kullanıldığı araştırma, 12 kullanıcının katılımıyla yürütülmüştür. Duyularınetkileşim sırasındaki önemini sorgulamaya odaklanan anket sonuçlarına göre duyusal baskınlık;ürünün çeşidine, kullanım safhasına ve özellikle bu safhada uygulanan eylemlere bağlı olarakdeğişmektedir. Ürün kullanımının gözlemi ve gölgelemesi ile derinlemesine mülakatlar sırasındatoplanan katılımcı ifadeleri içerik analizine tabii tutulmuştur. Analizin sonucunda, her duyusal bilgiçeşidinin fonksiyona yönelik etkileşimler bağlamında olumlu ve olumsuz değerlendirilme ölçütlerininneler olduğu, bu ölçütlerin farklı duyulara göre nasıl değişiklikler gösterdiği ve farklı duyularınbirbiriyle ilişkisinin nasıl değerlendirildiği ortaya konmuştur.