1990 SONRASI TÜRK SİNEMASINDA DIŞ GÖÇ FİLMLERİNDE TOPLUMSAL CİNSİYETİN SÖYLEMSEL İNŞASI

Özet

Bu araştırma 1990 sonrası Türk sinemasında yer alan dış göç filmlerindeki temsillerde toplumsalcinsiyetin nasıl yansıtıldığını incelemektedir. Araştırmanın amacı, dış göçün kimlikler üzerindeoluşturduğu değişim ve dönüşümleri toplumsal cinsiyet bakış açısıyla ele almaktır. Bu çerçevedearaştırmada, göç olgusu toplumsal cinsiyeti dönüştürmekte midir veya nasıl dönüştürmektedirsorusunun cevabı açıklanmaya çalışılmıştır. Göç olgusuyla yaşanan ulusal kimlikteki kırılmalar,kültürel dönüşümler ve kimlik sorunları ekseninde toplumsal cinsiyette meydana gelen değişimlerseçilmiş olan dış göç filmlerindeki ana karakterlerin söylemlerine bakılarak çözümlenmiştir. Bukapsamda her biri Türkiye’den yurtdışına göç etmiş yönetmenlerin göç olgusunu ele aldıklarıfilmlerden 1990’lı yıllara ait iki film (Sarı Mersedes, T.Okan,1992) (Hamam, F.Özpetek,1997),2000’li yıllara ait iki film (Duvara Karşı, F.Akın,2004) (Yaşamın Kıyısında, F.Akın,2007) ve 2010’luyıllara ait iki film (Almanya’ya Hoşgeldiniz, Y.Şamdereli,2011) (Kuma, U.Dağ,2012) filmleri göçtemsillerinde melezleşmiş bir kimlik imgelemi bulunduğu, bunun toplumsal cinsiyet rol vetemsillerine yansıdığı ve de bunların filmin anlatı yapısı içerisinde söylemlere yedirildiğivarsayımından hareketle söylem analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma filmlerde yeralan temel karakterlerin söylemlerinden yola çıkarak, göçle birlikte gelişen kültürel kimliktekidönüşümlerin toplumsal cinsiyet yapısındaki dönüşümlerle paralel olup olmadığını, kültürel kimliğintoplumsal cinsiyet yapısı ile paralelliği bulunduğu varsayımıyla ele alınmıştır. Araştırmada, dış göçfilmlerinde yer alan toplumsal cinsiyete dair söylemleri çözümlerken kültürel çalışmalar alanındanNira Yuval Davis, Stuart Hall, Ian Chambers, Immanuel Wallerstein ile George Simmel’in kuramsalyaklaşımlarından yararlanılmıştır.