Dergiler / Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2013 / Cilt: 10 Sayı: 21
Alımlama Estetiği Kuramı Doğrultusunda Okurun Beklenti Ufkunun Tespit Edilmesi Üzerine Uygulamalı Bir Çalışma
- Sayfa
- 101–123
- DOI
- —
Özet
XX. yüzyıl’ın ikinci yarısında ortaya atılan alımlama estetiği kuramı, “yazar” ve “metin” arasında gelip giden eleştiri kuramlarına “okur” halkasını ekleyerek göreceli olarak önemli bir açılım yapmıştır. Genel amacını, okurların edebî eseri alımlama sürecini açıklama ve bu süreci etkileyen faktörleri belirleme olarak belirtebileceğimiz bu çalışma alımlama estetiği kuramı doğrultusunda yapılmış olup uygulamalı bir çalışmadır. 38 okurun yer aldığı çalışmada, Memduh Şevket Esendal’ın “Bir Kucak Çiçek” adlı hikâyesi “yarım hikâye tekniği” kullanılarak okura sunulmuş ve katılımcılara yöneltilen sorular ile hikâyeye ilişkin alımlamalarının ve beklentilerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada aynı anda aynı hikâye metni ile karşılaşan okurların alımlamalarının ve beklentilerinin birbirinden farklı olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkeninin okurların metinden beklentilerini etkilediği de araştırmanın bulguları arasındadır. Bu bulgular doğrultusunda kuramsal açıklamalar yapılmış ve öneriler geliştirilmiştir
Abstract
The reception theory which was put forward in the second half of XXth century, has done an essential expansion by adding ‘reader’ chain to theories of critics that hesitate between ‘writer’ and ‘text’ relatively. The study- whose general aim we can describe as expressing the reception process of literary work of readers and exploring the factors determining the process -is a practical one and stands in the direction of reception theory. In the study in which 38 readers take place, the story of Memduh Şevket Esendal called ‘Bir Kucak Çiçek’ has been presented to readers by using ‘half story technique’ and it has been aimed to determine the questions asked to the participants and receptions and expectations about the story. It has been fixed that there were differences between the receptions and expectations of the readers who met the same story at the same time. That sex variable affected readers’ expectations from the text is among the findings of the study. Theoretical explanations have been done and suggestions have been expanded in the direction of the study.