“Our Beloved Dead”: The Commemorative Ceremonies Held in People’s Houses in Memory of Abdulhak Hâmid Tarhan and The Process of Creating a National Myth

“Sevgili Ölümüz”: Abdülhak Hâmid’in Ardından Halkevlerinde Düzenlenen Anma Törenleri ve Bir Ulusal Mit Yaratım Süreci

Abstract

Abdulhak Hamid Tarhan was one of the most active writers of the late Ottoman periodand his corpus can be evaluated as the ‘modern Ottoman’ one. Althought he continuedto write in the Republican period, his style and standpoint reflects an Ottoman taste thatwas not fit well to the Republican elits’ aims to redress the literary genres according totheir new ideals. Nevertheless after his death in 1937, Hamid’s personality, but not muchhis corpus, was used to create a new national(ist) memory and space around his name aswas the case to the most of the literary personas. In these attempts, as a ruling and onlyparty of the period, People’s Houses hold ceremonies to commemorate Hamid. Strangelyenough these commemorations didn’t aim to respect an important writer’s corpus, but tothe contrary, to perform rituals that were very convenient to the ruling elits’ aspirationsto create a new, secular and modern national memory and space. This article deals withthese ceremonies, rituals and commemorations held in the name of Hamid in all part ofTurkey in order to show that these must be seen as a way of trying to a national mytharound the Republican regime.

Özet

Son dönem Osmanlı edebiyatının en velût kalemlerinden Abdülhak Hâmid Tarhan,Cumhuriyet Türkiyesi’nde de varlık gösterebilmiş ve bununla beraber dönemin muktedirleritarafından sahiplenilmiş istisnai bir tarihsel şahsiyettir. Geride bıraktığı külliyather ne kadar teknik açıdan Cumhuriyet elitlerinin idealleri ve kültürel dönüşüm tasarılarıile tezat oluşturacak derecede “Osmanlı” hüviyetinde olsa da çeşitli yorumlama ve tevilgirişimleriyle onun edebî şahsiyeti, tasarlanmaya çalışılan modern-seküler ulusal kanonabir referans hâline getirilmeye çalışılmıştır. Ölümünün (1937) hemen ardından CHPHalkevleri çatısı altında şair için düzenlenen anma törenleri kapsamında oluşan gündemve bu merasimlerin icra ediliş biçimleri ilgili bağlamda önemli veriler barındırmaktadır.Bu çalışmada, söz konusu anma törenlerinde sergilenen ritüeller, teatral sunumlar ve şairhakkında irad edilen nutuklardan hareketle Abdülhak Hâmid’in hangi dayanaklar çerçevesindebir ulusal deha olarak yorumlanıp mitleştirilmeye çalışıldığı ele alınacaktır.