XIX. YY. OSMANLI SOSYO-EKONOMİSİNİN ÂŞIK EDEBİYATINA YANSIMALARI HAKKINDA BİR DENEME

Özet

Kökeninin eski bir geleneğe dayandığı ve XVI. asır itibariyle temsilcilerinin tespit edilmeye başladığı tüm araştırmacılar tarafından kabul edilen âşık edebiyatı Türk kültürü açısından önemli bir edebî oluşumdur. Âşık edebiyatı; Türk kültürünü içinde barındırmak, Türk edebiyatının önemli bir şubesi olmak, Türk şiirinin estetik bir parçası olmak üzere üç birincil öneme sahiptir. Bu edebiyat, resmî tarihe yansımayan problemleri şiir formu şeklinde koruyup, sonraki nesillere aktarmak gibi başka önemli bir görevi de ifa etmektedir. Bu bağlamda araştırmamızda Osmanlının XIX. yüzyılı, yine aynı asırda yaşayan âşıkların dillendirdiği deyişlerde izlenmeye çalışılmıştır. Ancak bu noktada, konunun sosyo-ekonomik boyutla sınırlandırıldığını ve bazı âşıkların şiirlerinden hareket edildiğini de ifade etmek gerekir. Araştırmanın amacı, dönemin resmî tarihe yansımayan olaylarını âşıkların eserlerinden yola çıkarak ortaya koymaktır.