Dergiler / OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 8 Sayı: 15
Engelli Çocuğa Sahip Kadınların Psikolojik Alan Yaşam Kalitelerinin Box-Behnken Deneme Düzeni ile Değerlendirilmesi
- Sayfa
- 988–1004
- DOI
- —
Özet
Araştırmanın amacı, Yanıt Yüzeyi Metotlarından BDD yöntemini nicel olarak uygulamak ve üç yönlü varyans analizi ile karşılaştırmaktır. Çalışmada Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilen, geçerlik ve güvenilirliği Eser vd. (1999) tarafından yapılmış olan, Türkiye için ulusal soru eklenen, kısa form WHOQOL-BREF-TR ölçeği kullanılmıştır. Bu kapsamda, zihinsel engelli çocuğa sahip annelerin ruhsal alan yaşam kalitesindeki optimal değişken kombinasyonunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma 540 zihinsel engelli çocuğa sahip anne ile yapılmıştır. Yanıt yüzeyi metodunun 33 Box Behnken deneme düzeni (BDD) kullanılarak, dengeli tamamlanmamış blok tasarımına göre değişkenler ve seviyeleri belirlenmiştir. Sonuçlara göre, annenin yaşı, çocuk sayısı ana etkileri ile yaşı*engelli öğrenme zamanı etkileşimleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Modelin R2 değeri %90.33 olarak hesaplanmıştır. Aynı verilere üç yönlü varyans analizi uygulandığında ise, hem ana etkiler hem de etkileşim etkileri anlamsız çıkmıştır. Sonuç olarak, özellikle sosyal bilimlerde ve sosyal hizmet araştırmasında yaygın olarak kullanılan, faktöriyel denemelerdeki varyans analizinin yöntemineinin yerine yanıt yüzeyi metodu bir alternatif olarak kullanılabilir.
Abstract
The purpose of this study was to implement the BBD method, which is a response-surface method, quantitatively and compare it with three-way analysis of variance. In the study, we used the short-form The World Health Organization Quality of Life WHOQOL-BREF-TR scale, which was developed by the World Health Organization and was tested by Eser et al. (1999) to determine its validity and reliability. This approach allowed us to attempt to determine the optimal variable combination in the psychological quality of life of mothers with intellectually-disabled children. The research was conducted with 540 mothers who had intellectually-disabled children. By use of 33 Box Behnken experimental design (BBD), which is a response surface method, variables and levels were determined according to the balanced incomplete block design. According to the results, the main effects of the mother’s age and the number of children were statistically significant. In addition, the interaction effect of “the mother’s age*the time she learnt the disability” was significant. The R2 value of the model was found to be 90.33%. When the same set of data was analyzed via three-way analysis of variance, both the main effects and the interaction effects were found to be insignificant. The response surface method may be an alternative to the analysis of variance in the factorial experiments that are used frequently in the social sciences and in research related to social work.