Son Dönem Osmanlı Ulemâsından Kayserili Muhammed Sâbit Efendi ve Fatiha Tefsiri Özelinde Tefsirciliği

Özet

Osmanlı döneminin, zamansal olarak tefsir yazma faaliyetlerinin en önemli safhalarından birini oluşturduğu muhakkaktır. Fakat ne yazık ki çok kıymetli müfessirlerin yetiştiği ve eserlerin meydana getirildiği bu dönem yeterince tanınmamaktadır. Bu makalede, bu yolda küçücük de olsa bir adım atılması gerektiği düşüncesiyle, Osmanlı’nın son dönem ilim adamlarından tamamen unutulmuş bir müfessir olan Muhammed Sâbit Efendi, tefsir ilmindeki yeri ve eseri ele alıp incelemiştir. Müfessirin, tefsire dair elimizde sadece müstakil olarak kaleme almış olduğu Fatiha tefsirinden başka bir eseri yoktur. Dolayısıyla çalışma onun bu tefsiri üzerinden yapılmış bulunmaktadır. Diğer taraftan bu çalışma ile Osmanlı’nın yıkılma ve dağılma döneminde yaşayan bir müfessirin hem tefsir ilmindeki yeri, hem de genel hatlarıyla o dönemin tefsir ilmindeki yeri az çok tahmin etmemize yarayacak bir veri ortaya konulmak da hedeflenmiştir.