Secularization of Interest in Early Christianity: A Sociological Analysis of Economic Institutions

Erken Dönem Hristiyanlıkta Faiz Kavramının Dünyevileşme Süreci: Bir İktisadi Kurumlar Sosyolojisi İncelemesi

Abstract

In this paper investigates the traces of financial institutionalization in early Christianity with a focus on halalization (secularization) of the concept of interest. Secularization is being discussed in the context of monasticism since the period in focus is early Christianity. In the study, monasticism is classified into three types: Classical, Cenobitic, and Benedictine. For its research purposes, the study employs qualitative methods like using a case study design. In addition, primary and secondary sources are reviewed to obtain data. Later, this obtained data is analysed through descriptive and process analyses. The role of interest in Classical Monasticism is analysed through descriptive analysis, which ascertains that there was a parallelism between the increase in organising based on an economic mentality and the secularization of interest. Moreover, it is discovered that there were organizational forms with a tendency towards institutionalization. These were mainly: (1) organizational forms regarding the division of labour and specialization that were surrounded by some regulations and (2) organizational forms that laid the foundation for the modern (secularized) concept of interest which became the time value of money when a socio-temporal order was established.

Özet

Bu çalışmada erken dönem Hristiyanlıkta finansal kurumsallaşmanın izleri faiz kavramının helalizasyon (dünyevileşme) sürecine temas etmek suretiyle ortaya konulmuştur. Çalışmanın zaman sınırlılığı erken dönem hristiyanlığı olduğu için söz konusu dünyevileşme süreci manastırcılık (monastizm) düşüncesi özelinde ele alınmıştır. Manastırcılık düşüncesi Klasik, Toplu ve Benedikten olmak üzere üç boyutta incelenmiştir. Yapılan bu incelemede Max Weber’in meşhur eseri Protestan Ahlakı ve Kapitalizm’in Ruhu adlı eserinde ortaya koyduğu önermenin ana hatlarına benimsenen teorik çerçevenin saç ayakları yerleştirilmiştir. Weber’e göre endüstri kapitalizmi dinsel birtakım arka planlar kullanmak suretiyle ortaya çıkmıştır. Weber’e göre endüstri kapitalizmi tinsel özlerin dünyevileşmesinin bir görünüşüdür. Öte dünya için yapılan emek organizasyonlarının bu dünyada da fayda sağlayacağına dair bir bilişselliğin kazanılması sonucunda endüstri kapitalizmi ortaya çıkmıştır. Bu önermenin ışığında faiz kavramının monastik düşünce içerisinde helalizasyonunun nasıl ve hangi koşullar altında gerçekleştiği incelenmiştir. Bu incelemeler nitel metodolojik yaklaşımların benimsenmesi suretiyle yapılmıştır. Bu doğrultuda monastik düşüncede faiz anlayışı vaka-durum deseni olarak ele alınmıştır. İncelelemeler doküman tarama metodu yoluyla birincil ve ikincil kaynaklardan elde edilen verilerin yardımıyla yapılmıştır. Verilerin analizi için betimleyici analiz ve süreç analizinden faydalanılmıştır. Klasik Monastizm’de faiz anlayışı betimsel bir analize tabi tutulmuştur. Sonuç olarak ekonomik zihniyete dayalı örgütlenme biçimlerinin artışı ile kavramın helalizasyon (dünyevileşme) süreci arasında bir paralellik saptanmıştır. Kurumsallaşma refleksleri göstermiş olan örgütlenme biçimleri saptanmıştır. Bunlar başlıca; Birtakım nizamnamelerle çerçeve edilmiş iş bölümü ve uzmanlaşmayla ilgili örgütlenme biçimleri ve sosyo-temporal bir düzenin tesis edilmesiyle birlikte paranın zaman değeri olan modern faiz kavramının (dünyevileşmiş) temellerini atan örgütlenme biçimleri şeklinde bulgulanmıştır.