Journals / Milli Folklor Dergisi / 2015 / Cilt: 14 - Sayı: 106
Tasarım ile Yeni Ürün Geliştirme: Mardinde El Sanatı Yapan Kadınlar ile Vaka Çalışması
- Journal
- Milli Folklor Dergisi
- Pages
- 88–101
- DOI
- —
Abstract
ABSTRACT This article investigates the change in the textile products made by handcraft practitioner women in Mardin located in southern Turkey when supplied with outside product design expertise. The group of parti- cipants of this research have no formal design education, yet they have been making products with techniques used to prepare trousseau pieces such as lace making, felt making, sewing and crocheting since they were teenagers. Now, they wanted to incorporate new ideas to their designs to reach contemporary markets. With this aim, the designer (also the author) constructed two workshop series because instead of giving new design ideas to the participants, the designer spent extensive amount of time during these workshop series to teach the participants how to develop new ideas without imposing her own ideas. In the course of two workshop series, the designer developed a facilitation procedure to enable practitioners to pursue self-sufficient design innovation aimed at reaching contemporary markets more effectively. In the workshops, interactions between a university-educated designer and traditional handcrafts practitioners focused on collaborative learning as well as process for new product development. The subsequent work produced by the handcrafts practitioners was deemed by a panel of independent academics and professionals to have improved when compared to their initial work. In addition to this, the procedures followed by the designer have been elicited from the documen- tation of the workshops. These procedures formed as a research-based guideline may be repeated by designers and researchers who are pursuing similar community economic development projects especially in developing countries where handwork is still practiced.
Özet
Bu makale Türkiyenin güneyinde yer alan Mardin şehrinde el sanatları icra eden kadın katılımcıların ürünlerinin uzman ürün tasarımı bilgisi ile desteklendiklerinde ürünlerde gerçekleşen değişimi incelemekte- dir. Araştırmanın katılımcıları daha önce tasarım eğitimi almamış ama ergenlik yıllarından beri oya, dantel, keçe yapımı ve dikiş gibi tekniklerlerle önce çeyizleri için ardından da çeyizler için sipariş alarak ürünler üretmişlerdir. Dolayısıyla katılımcıların kendi üretim alanlarına hakim oldukları söylenebilir. Araştırmanın sebebi ise katılımcıların artık ürünlerine yeni fikirler ekleyerek büyük şehirlerdeki çağdaş pazarlara ulaş- mak istemeleridir. Bu amaçla tasarımcı (aynı zamanda makalenin yazarı) katılımcılara hazır tasarım fikirleri vermek yerine onların kendi kendilerine fikir üretmeyi öğrenmelerini hedeflemiştir. Bunun için katılımcılar- la Mardinde iki çift çalıştay düzenlemiştir. Bu çalıştaylar boyunca birebir katılımcılarla çalışan tasarımcı, katılımcıların kendi kendilerine yeni ürün geliştirmeyi tasarımcı rehberliğinde ama yine kendi kendilerine öğrenmeleri için kolaylaştırma prosedürleri geliştirmiştir. Yeni ürün geliştirme hedefinin yanı sıra, çalıştaylar boyunca kurulan etkileşimde tasarımcı ile el sanatları yapan katılımcılar arasında işbirlikçi ve ortak öğren- meye odaklanılmıştır. Bu etkileşim boyunca tasarımcı fikirleri empoze etmekten kaçınmıştır. Yeni ürünlerin uzun vadede çağdaş pazarlara ulaşması öngörülerek yönlendirme yapılmıştır. Katılımcılar tarafından çalış- taylar sonunda yapılan tasarımlar, konuda yetkin akademisyen ve profesyonellerden oluşan dış değerlendir- me paneli tarafından değerlendirilerek ürünlerde zaman içerisinde çalıştaydan önce yapılmış ürünlere kıyasla değişim gerçekleştiği bulgulanmıştır. Bunun yanı sıra çalıştayların tamamlanmasının ardından çalıştaya ait belgelenmiş olan süreç analiz edilerek tasarımcı tarafından yerinde oluşturulan yönlendirme prosedürleri belirlenmiştir. Belirlenen prosedürler araştırma tabalı bir yönerge önerisi olarak bu makalede ortaya koyul- muştur. Geliştirilen bu yönerge önerisi özellikle el sanatları yaşamakta olan gelişmekte olan ülkelerde benzer şekilde üretici toplulukların gelişmesinde diğer tasarımcılar ve araştırmacılar tarafından tekrarlanabilir. Anahtar Kelimeler