Journals / Türkoloji / 2023 / Sayı: 113
THE USE OF COMPOUND VERB IDIOMS WITH VERBAL ADVERB SUFFIXES IN THE NOVEL “ÇALIKUŞU”
- Journal
- Türkoloji
- Issue
- 2023 · Sayı: 113
- Pages
- 55–70
- DOI
- —
Abstract
Idioms have an essential place in Turkish vocabulary. Used often in written and spoken language and coming into existence in different forms, idioms are a vital vocabulary component of the Turkish language with the charm and efficiency they provide to the narration. Idioms are expressions that are frequently used in literary language as well as in spoken language. This article has focused on the use of idioms consisting of compound verbs used together with verbal adverb suffixes in Reşat Nuri Güntekin’s novel “Çalıkuşu (The Wren).” Almost 1050 compound verbs have been detected in Çalıkuşu. This situation in Çalıkuşu, having an extremely high density of idiom use, is also one of the indicators of the author’s mastery of the Turkish language. Idioms, which are examples of the richness of the Turkish language's expressive possibilities, can also be considered as one of the reasons for the success of the Çalıkuşu in terms of narration. A language is a collection of systems. The narration occurs due to the connection of all components existing within a language. Literary language is also formed due to the highest, most aesthetic, and most versatile use of the expressive possibilities of a language. In this regard, Reşat Nuri Güntekin's novel Çalıkuşu is the value of the recent era of Turkish literature that should be emphasized much more with its language and narrative fiction. The components, named as compound verbs in terms of grammar, come in various forms in Turkish syntax. In this study, the combinations of compound verbs with verbal adverb suffixes are classified and exemplified functionally. Verbal adverb suffixes, having functions such as expressing time, situation, reason, purpose, condition, limitation, and opposition in the Turkish syntax, take part in the syntax by adverbializing the verbs they are added t
Özet
Türkçenin söz varlığında deyimler, oldukça geniş bir alanı kapsarlar. Sözlü ve yazılı dilde sıklıkla kullanılan ve çok çeşitli biçimlerde oluşan deyimler, anlatıma etkinlik, çekicilik katma gibi özellikleriyle Türkçenin önemli bir söz varlığı unsuru olma özelliği taşırlar. Deyimler, sözlü dilde olduğu gibi edebî dilde de sıkça kullanılan anlatım birimleridir. Bu çalışmada Reşat Nuri Güntekin’in Çalıkuşu adlı romanında geçen birleşik fiil deyimlerinin zarf-fiil ekleriyle kullanımı üzerinde durulmuştur. Çalıkuşu romanında yaklaşık 1050 birleşik fiil deyimi tespit edilmiştir. Oldukça yüksek bir deyim kullanımı olan Çalıkuşu romanında dikkat çeken bu durum yazarın Türkçeye olan hâkimiyetinin de göstergelerindendir. Türkçenin anlatım olanaklarının zenginliklerinden olan deyimler, anlatım boyutunda Çalıkuşu romanının başarısının nedenlerinden biri olarak da değerlendirilebilir. Dil, bir dizgeler bütünüdür. Dilin içinde var olan bütün unsurların birbiriyle olan bağlantıları sonucunda anlatım boyutu gerçekleşir. Edebî dil de, bir dilin anlatım olanaklarının en yüksek, en estetik ve çok yönlü kullanımı sonucunda oluşur. Bu bağlamda Reşat Nuri Güntekin’in Çalıkuşu adlı eseri, dil ve anlatım kurgusuyla yakın dönem Türk edebiyatının bizce çok daha fazla üzerinde durulması gereken değeridir. Dil bilgisel olarak birleşik fiil deyimleri diye adlandırılan yapılar, Türkçe söz diziminde birçok yapıda görev alabilirler. Bu çalışmada Çalıkuşu romanındaki birleşik fiil deyimlerinin zarf-fiil ekleriyle birleşimleri işlevsel olarak sınıflandırılmış ve örneklendirilmiştir. Türkçe söz diziminde zaman, durum, sebep, amaç, şart, sınırlandırma, karşıtlık vb. gibi işlevlere sahip olan zarf-fiil ekleri, eklendikleri fiil yapılarını zarflaştırarak söz dizimi içerisinde görev alırlar.