Dergiler / The Journal of Mesopotamian Studies / 2020 / Cilt: 5 - Sayı: 2
Kurmanci Kürtçesinde Cinsiyet Belirleme Sistemi
- Sayfa
- 221–242
- DOI
- —
Özet
Cinsiyet insan hayatının bir çok alanında belirleyici bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Dil de bahsedilen bu alanlardan birisidir. Dilde cinsiyet çalışmaları, cinsiyet uyum sistemleri ve cinsiyet belirleme sistemleri şeklinde iki alan üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu çalışmada Kurmanci Kürtçesi’nin cinsiyet belirleme sistemi sistematik bir şekilde ilcelenmiştir. Kurmanci Kürtçesi’nde cinsiyet belirleme sistemi üzerine çalışmalar çok azdır. Var olan çalışmalar da ya tatmin edici boyutlarda değildir ya da yalnızca canlı isimlerin cinsiyetinin belirlenme sistemi üzerine yoğunlaşmıştır. Bu alandaki sistematik bir çalışmanın eksikliği elinizdeki makalenin oluşmasına sebep olmuştur. Corbett’in (1991) bu alandaki çalışmalarda temel alınan bakış açısı dildeki cinsiyet üzerine yapılan bu çalışmada da temel ölçüt olarak alınmıştır. İsimlerin cinsiyetinin belirlenme sistemine dair bahsi geçen çalışmada bazı kriterler belirlenmiş ve bu kriterler Kurmanci Kürtçesi’ne uygulanmıştır. Çalışmanın sonunda Kurmanci Kürtçesi’nin tüm isimlerinin cinsiyetlerini bir mantığa oturtan derli toplu bir cinsiyet belirleme sistemi elde edilmiştir. İsimler çoğul çelimlendiğinde insan olma – insan olmama kriteri üzerine dayanan bir isim sınıflandırma sistemi Kurmanci Kürtçesinin Kafkas bölgesinde konuşulan bir ağızında keşfedilmiştir. Bu sınıflandırma da elinizdeki makalede analiz edilmiştir.
Abstract
Gender is a caresteristic element in a range of areas of human life. Language is one of these field in which gender apears. Gender studies specify on two topics; gender agremment systems, and gender assignment systems. In this article, Gender assignment system in Northern Kurdish has been analysed systematically. Studies on gender assignment system in Northern Kurdish is limited and they are either far from statisfaction of the topic or they just focus on animate nouns assignment system. Deficiency of a systematical study on the topic leads to this study. The aproach of Corbett’s (1991) key source of gender studies has been followed in this article. In the Corbett’s (1991) study, some criterian have been identified to assign nouns gender. In this study, these criterian have been applied to Northern Kurdish. What is aquired in the end of this article is a clear-cut gender assignment system which could rationalize all nouns of Northern Kurdish in terms of gender assignment. Last but not least, in a Caucasian dialect of Nothhern Kurdish, It has been realised a different kind of noun’s clasification which is based on human-nonhuman criteria when a noun is inflected plurally. In this study, the mentioned clasification has been analysed too.