Journals / Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2022 / Cilt: 22 - Sayı: 45

DIPLOMATIC DUTIES ASSUMED BY ZEKI KUNERALP (1941-1979)

ZEKİ KUNERALP’İN DİPLOMATİK GÖREVLERİ (1941-1979)

Pages
913–941
DOI
—

Abstract

Zeki Kuneralp is a prominent diplomat who served in the Turkish Ministry of Foreign Affairs over the course of the twentieth century. Being the son of an infamous political opponent of the Turkish War of Independence, Mr. Ali Kemal, his application to join the Turkish Foreign Ministry was initially deemed objectionable. When his case had been conveyed to the Then-President İsmet İnönü, he affirmed that “the state apparatus does not hold grudges”. Thus, Mr. Kuneralp was admitted into the Turkish Diplomatic Service in 1941. Mr. Kuneralp assumed various posts at the central organization of the Ministry in Ankara as well as in the Foreign Service between 1941-1960 particularly at the Turkish Embassies in Bucharest, Prague and the Turkish Permanent Delegation to NATO. He took part in drafting London and Zurich Agreements which enabled Turkey to designate herself as a guarantor power of the Island of Cyprus. In this regard, he relayed essential information to the Prime Minister at the time Adnan Menderes and Foreign Minister Fatin Rüştü Zorlu. He played a significant role in Turkish-British relations regarding the Cyprus issue. Between 1960-1979, he served as the Turkish Ambassador to Bern (1960-1964) then he served twice as the Turkish Ambassador to London. Later, he was appointed as the Secretary-General of the Foreign Ministry in Ankara and ultimately he became the Turkish Ambassador to Madrid. In 1978 he was assassinated by a terrorist organization named Justice Commandos of the Armenian Genocide (JCAG) while serving as ambassador in Madrid. His official vehicle was attacked causing the death of his spouse Mrs. Necla Kuneralp, his brother-in-law and a retired Turkish ambassador Mr. Beşir Balcıoğlu and his Spanish chauffeur Mr. Antonio Torres Olmedo. Mr. Kuneralp survived as he was not present in the vehicle during the assault. He retired in 1979.

Özet

Zeki Kuneralp, 20. yüzyılda Dışişleri Bakanlığı’nda görev yapmış önemli bir diplomattır. Milli Mücadele karşıtı Ali Kemal’in oğlu olması nedeniyle Bakanlığa girmesi sakıncalı görülmüştür. Dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’ye durum aktarıldığında, “devlet kin tutmaz” demiş, böylece Kuneralp, 1941 yılında Dışişleri Bakanlığı’nda göreve başlamıştır. 1941-1960 yılları arasında Bükreş Elçiliği’nde, Prag Elçiliği’nde, merkezde ve Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nün [North Atlantic Treaty Organization (NATO)] Daimi Temsilciliği’nde çeşitli görevlerde bulunmuştur. Kıbrıs Adası’na garantör devlet olmamızı sağlayan Zürih ve Londra Antlaşma metinlerinin hazırlanmasında rol almıştır. Bu bağlamda dönemin Başbakanı Adnan Menderes’e ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu’ya gerekli bilgileri aktarmıştır. Kıbrıs sorunu çerçevesinde Türkiye-İngiltere ilişkilerinde önemli bir rol oynamıştır. 1960-1979 yılları arasında Bern Büyükelçiliği, iki defa Londra Büyükelçiliği, Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreterliği ve Madrid Büyükelçiliği yapmıştır. 1978 yılında, Madrid Büyükelçiliği görevi sırasında Ermeni Soykırımı Adalet Komandoları terör örgütü [Justice Commandos of the Armenian Genocide (ESAK)] tarafından kendisine suikast düzenlenmiştir. Suikast sırasında makam arabasında olmayan Zeki Kuneralp hayatta kalmış ancak o sırada arabada bulunan eşi “Necla Kuneralp”, bacanağı “Beşir Balcıoğlu” ve şoförü “Antonio Torres Olmedo” hayatlarını kaybetmişlerdir. 1979 yılında Zeki Kuneralp, görevinden emekli olmuştur.

Keywords: Zeki Kuneralp, Kıbrıs Meselesi, Diplomasi, Bern Büyükelçiliği, Londra Büyükelçiliği, Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreterliği, Madrid Büyükelçiliği