Hasan el-Basrî Hayatı, İlmî Kişiliği ve Kelam İlmindeki Yeri

Özet

Hasan-ı Basrî bütün İslamî ilimlerde otorite olarak kabul edilen tabiin dönemi alimidir. Bu yönüyle birçok grup onu kendi mezheplerinin kurucu "fikir babası" olarak görür. Emevî halifesi Abdülmelik b. Mervan'ın "kader " ve " insan hürriyeti" hakkında ondan görüşünü islemesi üzerine, Hasan-ı Basrî bu konudaki görüşlerini açıkladığı bir risale kaleme almıştır. Kader konusunda kaleme alınan bu risale, bu konuda elimize ulaşan, yazılı ilk vesika olması bakımından oldukça önemlidir. Risale, bu özelliğiyle kelam ilminde önemli bir yere sahiptir. İncelemesini yaptığımız Mehmet Mubat tarafından kaleme alınan "Hasan el-Basrî Hayatı, İlmî Kişiliği ve Kelam İlmindeki Yeri" isimli eser de, Hasan-ı Basrî'nin meşhur risalesinden yola çıkarak onun kelamî konulardaki düşünceleri ve daha sonra onun bu görüşlerinin hangi mezhepler tarafından savunulduğunu detaylı bir şekilde ele almıştır.