Journals / MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2023 / Cilt: 12 - Sayı: 1

Architectures with No Designs! Special Education Practice and Vocational Schools in Turkey

Tasarımsız Mimariler! Türkiye’deki Özel Eğitim Uygulama ve/veya Meslek Okulları

Pages
89–106
DOI
—

Abstract

This study aims to reveal the profile of Turkey by evaluating architectural designs of special education practice and vocational schools. In the exploratory study, a convergent parallel mixed (NIC + NIT) methodology was utilized. First, the framework of architectural accessibility in the context of people with special needs is structured by (1) safety, (2) independence, and (3) sociability. The quantitative data of the study was provided by the 65-item Architectural Competence Observation Form for Special Education (OEMYGF) covering these three characteristics, and the qualitative data was provided by photographs of the school buildings. Including these features, 65-item Architectural Competence Observation Form for Special Education (OEMYGF) was implemented by students who took the course titled "Observation in Special Education Institutions" at one of the state universities in İzmir, across the Regions of Mediterranean, Eastern Anatolia, Aegean, South East, and Central Anatolia, totally in 22 schools. It has been concluded that the special education architecture in Turkey meets the requirements (average=35.31) at a moderate level. School architectures were structured by giving importance most to security (average=12.96) but least to independence (average = 10, 59). It was calculated that the relationship between building configuration and architectural competence is weak (r=0.38). In order to develop a vision for the reduction of fabricated structures that de-identify special education, intensifying courses about value-oriented school architecture and design in undergraduate programs in Education and Architecture Faculties have been recommended.

Özet

Bu çalışmanın amacı, Türkiye’deki özel eğitim uygulama ve/veya meslek okullarının mimari açıdan değerlendirmelerini yaparak ülke profilini ortaya koymaktır. Keşfedici araştırma niteliğindeki bu çalışmada, yakınsak paralel karma (NİC + NİT) desenden yararlanılmıştır. İlk olarak, mimari erişilebilirliğin özel gereksinimliler bağlamındaki çerçevesi (1) güvenlik, (2) bağımsızlık ve (3) sosyallik özellikleri ile yapılandırılmıştır. Çalışmanın nicel verilerini, bu üç özelliği kapsayan 65 maddelik Özel Eğitim İçin Mimari Yeterlilikler Gözlem Formu (ÖEMYGF), nitel verilerini ise okul binalarının fotoğrafları sağlamıştır. ÖEMYGF, İzmir’deki bir devlet üniversitesinde “Özel Eğitim Kurumlarında Gözlem” adlı dersi alan öğrenciler tarafından, Akdeniz Bölgesinde Antalya’da 2, Mersin’de 1, Osmaniye’de 1; Doğu Anadolu Bölgesinde Muş’ta 1, Şırnak’ta 1, Van’da 1; Ege Bölgesinde Balıkesir’de 1, Denizli’de 1, İzmir’de 5; Güney Doğu Anadolu Bölgesinde Batman’da 1, Bitlis’te 1, Diyarbakır’da 1, Mardin’de 1, Şanlıurfa’da 2; İç Anadolu Bölgesinde Ankara’da 1, Yozgat’ta 1 olmak üzere 22 okulda uygulanmıştır. Elde edilen veriler ışığında, ülkemiz özel eğitim mimarisinin yeterliliğini orta düzeyde sağladığı (ort=35,31); en çok güvenlik (ort=12,96); en az bağımsızlık (ort=10, 59) özelliğine önem verilerek yapılandığı gözlemlenmiştir. Bina konfigürasyonu ile mimari yeterlilik arasındaki ilişkinin zayıf düzeyde (r=0,38) olduğu hesaplanmıştır. Özel eğitimi kimliksizleştiren fabrikasyon yapıların azaltılmasına yönelik bir vizyon geliştirilmesi amacıyla, Eğitim ve Mimarlık Fakültelerindeki lisans programlarına değer odaklı okul mimari ve tasarımlarına yönelik derslerin yerleştirilmesine ve bu derslerin sayılarına ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Keywords: Özel gereksinimli, Okul, Mimari, Güvenlik, Bağımsızlık, Sosyallik