The Role of Qiyas (Analogy) in Ġayr Munsarif (Diptosis) Nouns

Abstract

The analogy was used as an important way to form Arabic grammar because the grammar scholars used it effectively in discovering rules of language. They identified general rules and procedures for language, depending on the similarities among linguistic data. Although the analogy was not used as a primary method to explain all grammatical issues, the scholars of nahiv (grammar) explained completely the conditions in which the nouns used as ġayr munṣarif (diptosis) using this way. There is no disagreement between the Basra and Kūfe language schools in this respect. Both have differentiated some names from others considering the similarity of some names to a verb in some ways. This study is important in terms of showing that analogy, as a source and method, is an indispensable method and source of explaining grammatical methods.

Özet

Kıyas, Arap gramerinin oluşturulmasında önemli bir kaynak olarak kullanılmıştır. Zira gramer âlimleri dil incelemelerinde kıyası etkin bir şekilde kullanmışlardır. Onlar özellikle dilsel veriler arasındaki benzerliklerden yola çıkarak dile dair genel kural ve kaideler tespit etmişlerdir. Kıyas, her ne kadar bütün gramer konularının izahında birincil kaynak olarak kullanılmasa da nahiv âlimleri gayr-i munsarif konusunu tamamiyle kıyas yöntemiyle açıklamışlardır. Bu konuda Basra ve Kûfe dil ekolleri arasında herhangi bir ihtilaf yoktur. Her iki ekol de bazı isimlerin bir yönüyle fiile benzerliğini dikkate alarak onları diğer isimlerden farklı değerlendirmişlerdir. Bu çalışma, kıyasın nahiv (gramer) meselelerinin açıklanmasında vazgeçilmez bir kaynak ve yöntem olduğunu göstermesi açısından önem arz etmektedir.