Evaluating Abduh-Rashid Reza’s and Tabâtabâî’s Views and Criticisms about Disrupted Concept Women in the Islamic World in the 20th Century

Abduh-Reşid Rızâ ve Tabâtabâî’nin Tefsirlerinde Kadın Konusuna Yaklaşımları

Abstract

With the modernization movements that started to be effective in the 19th century, the issue of women began to occupy the agenda of the Islamic world with its different dimensions such as fundamental rights, gender and status in society. This topic is still debated over the same problems in the 21th century. Abduh (1849-1905), Rashid Reza (1865-1935) and Tabâtabâî (1904-1981), who are included in the study, are commentators who lived in the 19th and 20th centuries. Abduh and Rashid Reza recommended the Muslims to return to the Qur'an, the authentic sources of hadith, and the early understanding of pure religion as the Islamic world’s view on women had alienated from the Qur'an and the authentic sources of hadith and been affected by superstitions and imitations. Also, they put forward unique ideas on the issue of women and criticized themselves. Although Tabâtabâî did not go beyond Şia’s traditional perception of females, he made important criticisms about the value / position of women and the equality of women and men and he argued that the issue of women, which is considered as a problem in human history, is not based on religion, but on masculine perspective, tradition, culture and a number of ambitions. In this article, the value / position of women and gender equality were evaluated by doing content analysis of Abduh-Rashid Reza and Tabâtabâî's commentaries.

Özet

XIX. yüzyılda etkili olmaya başlayan modernleşme hareketleriyle birlikte kadın konusu, temel haklar, toplumsal cinsiyet, toplumdaki statüsü gibi farklı boyutları ile İslâm dünyasının gündemini meşgul etmeye başlamıştır. Bu konu XXI. yüzyılda da aynı sorunlar üzerinden hâla tartışılmaktadır. Çalışmamızda ele aldığımız Abduh (1849-1905)-Reşid Rızâ (1865-1935) ve Tabâtabâî (1904-1981) de XIX ve XX. yüzyılda yaşamış müfessirlerdir. Abduh ve Reşid Rızâ yaşadıkları dönemde İslâm dünyasının kadına bakışını, Kur’an ve sahih hadis kaynaklarından uzaklaşmasına; hurafe, bâtıl inanç ve taklid çıkmazında olmasına bağlayarak Müslümanlara; Kur’an’a, sahih hadis kaynaklarına, ilk dönem saf din anlayışına dönmeyi tavsiye etmişlerdir. Aynı zamanda kadın konusunda hem öz eleştiri yapmış hem de özgün fikirler öne sürmüşlerdir. Tabâtabâî ise Şîa’nın geleneksel kadın algısının dışına çıkamamakla birlikte, kadının değeri/konumu ve kadın-erkek eşitliği hususunda önemli eleştiriler yapmış, insanlık tarihinde problem olarak ele alınan kadın konusunun din referanslı değil, eril bakış açısı, gelenek, kültür ve birtakım hırslardan kaynaklandığını ileri sürmüştür. Bu makalede kadının değeri/konumu, kadın-erkek eşitliği, Abduh-Reşid Rızâ ve Tabâtabâî’nin tefsirlerinin içerik analizi yapılarak değerlendirilmiştir.