Lion Figure in the Turkish-Islamic Monuments across North Azerbaijan

Abstract

Figured ornaments have a special place in the development of Turkish art and architectural decoration. Many researchers have studied the figurative ornaments commonly used in Turkish art and architectural decoration as well as their symbolic meanings found in Turkish culture of shamanism, Buddhism, Manichaeism and finally Islam. These studies, however, replicate each other and have very controversial opinions. This study analyzes the lion figured ornaments seen in the Turkish-Islamic works in Azerbaijan and examines their styles from a material and technical point of view. Thus, by focusing on the context of geography of Turkish ornament art, it offers a perspective to evaluate the nature and symbolic meanings of ornaments, which have often been perceived as a part of other artistic worlds. By doing so, the study scrutinizes the importance of these ornaments in art history and compares them with similar examples of Turkish art in other geographies.

Özet

Türk sanatının ve mimari süslemeciliğinin gelişmesinde figürlü bezemelerin ayrı bir yeri vardır. Pek çok bilim adamı, Türk sanatında ve mimari süslemesinde yaygın olarak kullanılan figürlü süslemeleri ve bunların içerdiği sembolik anlamları Türkler arasında kabul gören Şamanizm, Budizm, Manihaizm ve son olarak da İslâm çerçevesinde uzun uzun incelemiş; bazen birbirini tekrar eden bazen de birbirinden çok farklı görüşler ileri sürmüşlerdir. Biz de bu kısa çalışmamızda, Azerbaycan’daki Türk-İslâm eslerinde görülen arslan figürlü bezemeleri malzeme ve teknik açıdan ele alarak etraflı bir şekilde tanıtmaya çalışacağız. Böylece Türk süsleme sanatının bir coğrafyasında yer alan ve zaman zaman yayınlarda başka bir yapıya aitmiş gibi tanıtılan kimi süslemelere dikkat çekilmiş olmakla birlikte, bunların mahiyeti ve sembolik anlamları hakkında değerlendirme imkânı sağlanacaktır. Ayrıca Türk sanatının diğer coğrafyalardaki benzer örnekleri ile karşılaştırılarak sanat tarihi bakımından önemi ve yeri tespit edilmeye çalışılacaktır.