Journals / Kader / 2017 / Cilt: 15 - Sayı: 2

TWO DIFFERENT FLUID UNDERSTANDING AS WELL AS FILOZOF.

TÛSÎ’NİN FİLOZOF VE KELAMCI OLARAK SAVUNDUĞU İKİ FARKLI HAŞİR ANLAYIŞI

Journal
Kader
Pages
283–302
DOI
—

Abstract

Abstract (100-150 Word.s) and keywords (5-7 keyword) in the input before

Özet

Kınalızâde Ali Çelebi, Ahlâk-ı Alâi’de filozofların haşrin sadece ruhani olarak gerçekleşeceği şeklindeki görüşlerine atıf yaptıktan sonra bunu eleştirmiş ve İbn Sina ve Tûsî’nin birbirine zıt iki görüş benimsediklerine dikkat çekmiştir. Kınalızâde, önce filozofların cismani haşre yönelik eleştirisini nakletmiş ve ardından İbn Sina ve Tûsî’nin değişik eserlerinde birbirine ters düşen görüşler savunduklarını belirtmiştir. Biz, Kınalızâde’nin bu tespitinin yerinde olup olmadığını tespit etmek, böylece filozof olduğu kadar kelamcılığıyla da ilim tarihimizde önemli bir yer işgal eden Tûsî’nin her iki sıfatıyla cismani ve ruhani haşrden hangisini savunduğunu ortaya koyacağız. Tûsî’nin felsefesinde önemli bir yer tutan İbn Sina’nın onun haşr görüşüne etkisini dikkate alarak İbn Sina’nın haşr anlayışını ve Gazzali’nin ona hangi açılardan itirazlar yönelttiğini de tespit etmeye çalışacağız. Bu alanda birçok çalışma bulunsa da araştırmamız Tûsî’nin birbirine zıt iki haşr görüşünü ortaya koyma iddiası açısından özgün bir çalışma olarak değerlendirilebilir.

Keywords: Cismani haşr, Ruhani haşr, Tûsî, İbn Sina, Gazzali