Journals / Hitit ilahiyat dergisi / 2022 / Cilt: 21 - Sayı: 2
Old Habits, New Dimensions: A Pitch-Registered Âyin Collection
- Journal
- Hitit ilahiyat dergisi
- Pages
- 1293–1320
- DOI
- —
Abstract
Notation had not become widespread in the Ottoman music tradition until the middle of the 19th century, and the works were generally taught and transmitted through meşk. In this system, only the lyrics were recorded. Lyrics collections (güfte mecmuası), which have different types according to their content, were personal and functional notebooks that reminded the performers carried the compositions in their memories of the lyrics of the works. In the yîn-i Şerîf Mecmuası, which was examined in this study, the compiler was not satisfied with writing the lyrics of the Mawlawī rites (âyin) but added pitch (perde) names to evoke the melody at some points. The aforementioned lyrics collection is registered at O 0130 in the Istanbul Atatürk Library Municipal Manuscripts Collection. It was completed by Ḥāfıẓ Meḥmed Rifʿat Saʿdī al-Mawlawī on 30 Rabīʿ al-Awwal 1323 [4 June 1905]. The index in which the works are listed, the beats of the rhythmic cycles (usûl) used in the âyins, various naʿt texts, the lyrics of 35 âyins, the niyaz ilahi, and the Mirajiyya belonging to Nāyī Osman Dede are included in the collection.
Özet
19. yüzyılın ortalarına kadar Osmanlı musiki geleneğinde nota yaygınlık kazanmamış, eserler genelde meşk yoluyla öğretilmiş ve aktarılmıştır. Bu sistemde yazıya geçirilenler güfteler olmuştur. İçeriğine göre farklı türleri olan güfte mecmuaları, besteleri hafızalarında taşıyan icracılara eserlerin sözlerini hatırlatan kişisel ve fonksiyonel defterlerdi. Bu çalışmada incelenen yîn-i Şerîf Mecmuası’nda ise Mevlevî âyinlerinin güfteleriyle yetinilmemiş, bazı noktalara melodiyi çağrıştırmak üzere perde adları ilave edilmiştir. Mezkûr âyin mecmuası İstanbul Atatürk Kitaplığı Belediye Yazmaları Koleksiyonu’nda O 0130 numarada kayıtlıdır. Hâfız Mehmed Rifat Sa‘dî el-Mevlevî tarafından 30 Rebîülevvel 1323 [4 Haziran 1905] tarihinde tamamlanmıştır. Mecmuada eserlerin listelendiği fihrist, âyinlerde kullanılan usullerin darpları, muhtelif na’t metinleri, 35 adet âyinin güftesi, niyaz ilahisi ve Nâyî Osman Dede’ye ait Mi’râciyye yer almaktadır.