The Life And Personality of Nuaym b. Mas‘ûd al-Ashca‘, One of the Important Persons of the Period of the Prophet in terms of Jewish-Polytheist Relations

Hz. Peygamber Dönemi’nin Yahudi-Müşrik İlişkileri Açısından Önemli Simalarından Nuaym b. Mes‘ûd el-Eşca‘ın Hayatı ve Şahsiyeti

Abstract

The aim of this study is to examine the life and personality of Nuaym b. Mas‘ûd. Depending on this purpose, the qualitative research method was used in the research, data were obtained by document analysis technique, and descriptive analysis of the obtained data was made. As a result of our analysis, the followings have been established about the life and personality of Nuaym b. Mas‘ûd who was a member of the Ashca branch of the Gatafan tribe. Nuaym b. Mas‘ûd changed the course of the war in favor of the Muslims in the Battle of the Khandaq. He broke the agreement between the Banu Qurayza and the allied army in the Battle of the Khandaq with his successful diplomatic attempts; he also carried out important actions in his life before and after he became a Muslim. He caused the Muslims to be victorious with the information he gave without being aware of it before the Sariyya in Qarede. Before the Battle of Bedru’l-Maw'îd, he was assigned by Abu Sufyan with a special mission to prevent Muslims from going to war. Certainly, the words he said in favor of Banu Nadir during the expulsion of the Banu Nadir tribe from Medina were also historically important. He became a Muslim in the Battle of the Khandaq. He took part in both the Battle of the Khandaq and the important battles of the Prophet Muhammad in the ongoing process, and the Prophet Muhammad carried out his actions regarding the Ashca tribe through him. Although there are different rumors about his death, the narrations that he died during Othman, the third Caliph, periods are more accurate. It has been stated that the reason for the revelation of Âl-i İmrân 3/173 and Nisâ 4/91 verses is Nuaym. There are hadith narrations transmitted from him through his son and daughter. While his personality structure before he became a Muslim was based on interests and created an image that was free from religious moral concerns, Nuaym b. Mas‘ûd personality with a very strong character was encountered in his attitudes and behaviors after becoming a Muslim.

Özet

Bu çalışmanın amacı Nuaym b. Mes‘ûd’un hayatının ve şahsiyetinin incelenmesidir. Bu amaca bağlı olarak araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış, veriler doküman inceleme tekniği ile elde edilmiş, elde edilen verilerin betimsel olarak analizi yapılmıştır. Yaptığımız analiz sonucunda Gatafan kabilesinin Eşca’ koluna mensup olan Nuaym b. Mes‘ûd’un hayatı ve şahsiyetiyle ilgili aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır. Nuaym b. Mes‘ûd, Hendek Gazvesi’nde savaşın seyrini Müslümanlar lehine değiştirmiştir. O, Hendek Gazvesi’nde Benî Kurayza ile müttefik ordusu arasındaki antlaşmayı, yaptığı başarılı diplomatik girişimleriyle bozmuş; ayrıca Müslüman olmadan önce ve sonraki hayatında önemli icraatlar gerçekleştirmiştir. Karede Seriyyesi öncesi farkında olmadan verdiği bir bilgiyle Müslümanların galip gelmesine sebep olmuştur. Bedrü’l-Mev‘îd Gazvesi’nden önce Ebû Süfyân tarafından özel görevle Müslümanların savaşa çıkmasını önlemek amacıyla görevlendirilmiştir. Benî Nadîr kabilesinin Medine’den sürülmesi aşamasında Benî Nadîr lehine söylediği sözlerin de tarihî açıdan önemli olduğu muhakkaktır. Nuaym b. Mes‘ûd, Hendek Gazvesi’nde Müslüman olmuş, hem Hendek Gazvesi’nde, hem de devam eden süreçte Hz. Peygamber’in önemli gazvelerinde görev almış, Hz. Peygamber Eşca’ kabilesiyle ilgili icraatlarını onun kanalıyla gerçekleştirmiştir. Vefatıyla ilgili farklı rivayetler olsa da, Hz. Osman döneminde vefat ettiğine dair nakledilen rivayetler daha isabetlidir. Âl-i İmrân 3/173 ve Nisâ 4/91. ayetlerin nüzul sebebinin Nuaym olduğu ifade edilmiştir. Kendisinden oğlu ve kızı kanalıyla nakledilen hadis rivayetleri vardır. Müslüman olmadan önceki kişilik yapısı menfaatler üzerine oturtulmuş, dinî-ahlâkî endişelerden uzak bir görüntü oluştururken, Müslüman olduktan sonraki tutum ve davranışlarında son derece sağlam karakterli bir Nuaym b. Mes‘ûd kişiliğiyle karşılaşılmaktadır.

Keywords: İslam Tarihi, Hz. Muhammed, Nuaym b. Mes‘ûd, Hendek Gazvesi, Benî Kurayza.