Journals / Türkoloji / 2020 / Sayı: 103

On the Hıstorıcal Place Names of East Turkıstan Passed ın Hıstorıcal Poems ın Chınese

ÇİNCEDEKİ TARİHÎ ŞİİRLERDE GEÇEN DOĞU TÜRKİSTAN’IN TARİHÎ YER ADLARI ÜZERİNE

Journal
Türkoloji
Pages
59–79
DOI
—

Abstract

There are many poems recorded East Turkestan’s place names in Chinese history poems,. In this article, poems in which the historical place names of East Turkistan, such as “Tanridag”, “Altay”, “Küsen” and “Kroran” are mentioned in Chinese historical poems are discussed. By examining the place names of East Turkestan in the historical poems of China, as Uyghur historian Turgun Almas said, these place names are philological proof that the original inhabitants of the Cungar and Tarim basin are Uyghurs. If the people living in these regions were not Uyghurs, but the people who spoke in another language, then the names of these lakes, mountains, places and rivers would not be called “Tanritag”, “Altay”, “Küsen”, “Kroran” in Uyghur Turkish. The recording of the place names of East Turkistan in the historical poems of China is another philological advantage.

Özet

Çin’in klasik edebiyatında Doğu Türkistan’ın yer adlarının bulunduğu çok sayıda şiirler yer almaktadır. Bu makalede Çincedeki tarihî şiirlerde Doğu Türkistan’ın “Tanrıdağ”, “Altay”, “Küsen”, “Kroren” gibi tarihî yer adlarından bahsedildiği tespit edilen şiirler ele alınmıştır. Çin’in tarihî şiirlerinde Doğu Türkistan’ın yer adlarının bulunması Uygur tarihçi Turgun Almas’ın söylediği gibi, Cungar ve Tarım havzasının asli sakinlerinin Uygurlar olduğunun filolojik yönden ispatıdır. Eğer bu bölgelerde yaşayan halk Uygurlar değil de başka dilde konuşan halklar olsaydı, o zaman bu göllerin, dağların, yerlerin ve nehirlerin isimleri Uygur Türkçesiyle “Tanrıdağ”, “Altay”, “Küsen”, “Kroren” diye adlandırılmazdı. Çin’in tarihî şiirlerinde Doğu Türkistan’ın yer adlarının kaydedilmesi filolojik yönden de bir başka önem taşımaktadır.

Keywords: Doğu Türkistan, Uygurlar, Çincedeki Tarihî Şiirleri, Tarihî Yer Adları