HISTORICAL NARRATIVESI IN CHUVASH FOLKLORE

Abstract

Historical narratives (istori halapsem) have an important place in Chuvash folklore studies. One of the reasons for this special interest is the lack of sufficient information in the sources about the Chuvash history before the 16th century. Studies on the origin and past of the Chuvash played a leading role in the construction of the national Chuvash identity. Historical narratives were also used directly to illuminate the dark parts of the origin and past of the Chuvash. The primary results of historical and cultural studies have had an impact on oral culture as well as identity construction. Thus, written culture and oral culture mutually fed each other. After the information in historical sources was transferred to oral culture and reinterpreted here, it took place in scientific researches, textbooks and anthologies. However, researchers working on historical narratives did not take this interaction into account and used every possible data to reveal historical facts and to support historical assumptions. Moreover, the data in the historical sources were also included in the relevant anthologies as a historical narrative as if they were obtained from oral culture in the future. In the article, Chuvash historical narratives are examined in terms of genre, definition, classification and sources.

Özet

Çuvaş folklor araştırmalarında tarih anlatmaları (istori halapsem) önemli bir yer tutmaktadır. Bu özel ilginin sebeplerinden birisi 16. yüzyıldan önceki Çuvaş tarihi hakkında kaynaklarda yeterli bilginin olmamasıdır. Çuvaşların kökeni ve geçmişine dair araştırmalar millî Çuvaş kimliğinin inşasında başat rol oynamıştır. Tarih anlatmaları da Çuvaşların kökeni ve geçmişi konusunda karanlıkta kalan kısımları aydınlatmak amacıyla doğrudan kullanılmıştır. Tarih ve kültür araştırmalarının birincil sonuçları kimlik inşasında olduğu kadar sözlü kültür üzerinde de etkili olmuştur. Böylece yazılı kültür ve sözlü kültür karşılıklı olarak birbirini beslemiştir. Tarihî kaynaklardaki bilgiler sözlü kültüre aktarılıp burada yeniden yorumlandıktan sonra bilimsel araştırmalarda, ders kitaplarında ve antolojilerde yer almıştır. Ancak tarih anlatmaları üzerinde çalışan araştırmacılar bu etkileşimi dikkate almadıkları gibi mümkün olan her veriyi tarihî gerçeklerin ortaya çıkarılmasında ve tarihî kabullerin desteklenmesinde kullanmışlardır. Dahası tarih kaynaklarındaki veriler de ilerleyen süreçte sözlü kültürden elde edilmiş gibi tarih anlatması olarak ilgili antolojilerde yer bulmuştur. Makalede, Çuvaş tarih anlatmaları tür, tanım, tasnif ve kaynaklar bakımından incelenmiştir.