Assessment of the Cities in Turkey According to Their Socio-Cultural Development Level

Türkiye’deki İllerin Sosyo-Kültürel Gelişmişlik Derecelerine Göre Değerlendirilmesi

Abstract

Applying consistent precautionary measures and politics and taking the regional development in the distribution of investments into consideration become inevitable for providing development in Turkey’s regions. In this research, the development levels of all cities in Turkey are aimed to be measured from a socio-cultural framework. For this purpose, homogenous city groups are constructed by using multivariate statistical methods from the socio-cultural indices of all cities. Convenient dimension is found by principal component analysis and factor analysis is used to determine which variables can be grouped under certain factors. The variables which are obtained from factor analysis are used in cluster analysis for classifying the cities that have not been classified before in terms of socio-cultural framework. The obtained number of clusters is considered as a prior information for discriminant analysis, and it is used to gather an idea on the classification success of groups obtained by the cluster analysis. Moreover, by using discriminant analysis, important variables that discriminate groups from each other are determined. The socio-cultural development ranking of the cities, obtained at the end of this study, are compared with the ranking of the cities in terms of socio-economic development index, which was obtained by the State Planning Organization and published in 2003.

Özet

Türkiye’nin bölgelerinde gelişme sağlanması için, alınacak tedbirlerin ve uygulanacak politikaların tutarlı olması ve yatırımların dağılımında bölgesel gelişmenin dikkate alınması kaçınılmaz olmuştur. Bu araştırmada, Türkiye’de tüm illerin gelişmişlik dereceleri, sosyo-kültürel çerçeveden ölçülmeye çalışılmıştır. Bu amaçla tüm illerin sosyo-kültürel göstergeleri, çok değişkenli istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak homojen il grupları oluşturulmuştur. Temel bileşenler analizi ile uygun boyut derecesi bulunmuş, faktör analizi ile hangi değişkenlerin belirli faktörler altında toplanabileceği belirlenmiştir. Faktör Analizi ile elde edilen değişkenler, sosyo-kültürel açıdan daha önce hiç sınıflandırılmamış olan illerin sınıflandırılması için kümeleme analizinde kullanılmıştır. Elde edilen küme sayısı, ayrıştırma analizi için bir ön bilgi olarak kabul edilip, kümeleme analizi ile elde edilen grupların sınıflandırma başarısı hakkında fikir sahibi olmaya çalışılmıştır. Ayrıca ayrıştırma analizi ile grupları birbirlerinden ayırmada önemli rol oynayan değişkenler de belirlenmiştir. Çalışma sonunda elde edilen illerin sosyo-kültürel gelişmişlik sıralaması ile Devlet Planlama Teşkilatı’nın (DPT) 2003 yılında yayınladığı sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralaması karşılaştırılmıştır.