Classification of “Dirty Work” and Its Forms in Turkey

Türkiye’de Mesleklerin Kirlilik Düzeyleri ve Türlerinin Sınıflandırılması

Abstract

This study was carried out to define and classify dirty work in a Turkish context and to introduce the concept of dirty work to the literature. In the first stage of the study, 321 people were reached through an online survey. We selected 36 occupations (pre-hypothesised 25 dirty jobs and 11 non-dirty jobs) and asked participants to classify them as social, physical or moral dirty work or non-dirty work. As a result of the first study, only 17 occupations were classified as dirty by the participants. In the second stage of the study, occupations that were not classified as dirty in the first stage were administered using the same design to 130 participants. The second study confirmed our first study results except for one occupation (Shoe-shining). The results show both a high level of agreement on the type of physical taint and a consensus that the type of moral taint is one of the main factors that make a profession dirty. The study is important in terms of introducing the concept of dirty work to the Turkish literature and in terms of conducting the classification of occupations in Turkey according to the types of dirty work.

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de kirli iş tanımını ve sınıflandırmasını yapmak ve literatüre kirli iş kavramını kazandırmak üzere yapılmıştır. İki aşamadan oluşan çalışmanın birinci aşamasında 321 kişiye online anket yoluyla ulaşılmıştır. Ankette Türkiye meslek sınıflandırması araştırmasında kullanılan meslekler düşük ve yüksek prestijli olarak ikiye ayrılmış, 36 farklı (kirli ve kirli olmayan) meslek katılımcılara sınıflandırması için iletilmiştir. Çalışma tasarımında kirli işler; sosyal, fiziksel, ahlaki ve kirli iş olmayan şeklinde ayrılmıştır. Katılımcılardan kirli işleri sınıflandırması istenmiştir. Tasarlanan kirli iş sınıflandırmalarının örneklem üzerinde çalışıp çalışmadığını tespit etmek için yapılan analizlerde sadece 17 meslek katılımcılar tarafından kirli olarak sınıflandırılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ilk aşamada kirli olarak sınıflandırılmayan meslekler tekrar 130 katılımcıya aynı yöntemle sorulmuş ve tek bir meslek haricinde sonuçların tekrar ettiği görülmüştür. Sonuçlar, hem fiziksel kirlilik türünde yüksek bir mutabakatı hem de ahlaki kir türünün bir mesleği kirleten ana faktörlerden biri olduğu konusunda bir fikir birliğini göstermektedir. Türkiye bağlamında sosyal kirli iş kavramının tam anlaşılamadığı veya kirli olarak algılanmadığı bulgular arasındadır. Çalışma ulusal literatüre kirli iş kavramını kazandırması ve kirli iş türlerine göre Türkiye’deki meslek sınıflandırmalarını gerçekleştirmesi açısından önemlidir.