Journals / Türkoloji / 2019 / Sayı: 98
ABOUT THE WORD «KAZAKH»
- Journal
- Türkoloji
- Issue
- 2019 · Sayı: 98
- Pages
- 17–27
- DOI
- —
Abstract
For almost two hundred years, researchers have been trying to find the origin of the word "Kazakh" and reveal its meaning. Many articles, books and scientific monographs have been written about the word "Kazakh". Up to now, about two hundred studies have been conducted. In particular, after the independence of the Kazakh people, new facts about the word "Kazakh" appeared. However, many studies have the character of "folk etymology". A large part of the etymologies is based on a number of unscientific and often differs from other explanations. Therefore, no final decision has been made on the etymology of the word "Kazakh". This article is about which etymology corresponds to reality. In addition, examples from written monuments of the middle ages and modern Turkic languages will be presented.
Özet
Yaklaşık olarak iki yüz yıldır araştırmacılar kazak teriminin kökenini bulmaya ve anlamını ortaya çıkarmaya çalışmaktadırlar. Bu konuda çok çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. Kazak kelimesi hakkındaki etimolojilerin büyük bir bölümü bilimsel olmayan ve çoğu zaman birbirinden farklı bir dizi açıklamalara dayanmaktadır. Bu yüzden henüz kazak kelimesinin etimolojisi üzerine nihai bir karar verilememiştir. Son zamanlarda Akışev’in öne sürdüğü, İsmagulov’un desteklediği görüşe göre kazak kelimesi “has (gerçek) Sakalar, orijinal İskitler” anlamına gelen has sak sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelmiştir ve bu görüş bazı Kazak bilim adamları tarafından kabul görmektedir. Böyle demekle biz kazak kelimesinin eski olduğuna şüpheyle yaklaşmış gibi oluruz. Çünkü has kelimesi zaten Kazakça değil; onu Arapça kelimeyle bağlayıp eski kelime değil yeni bir yapı iddiasını kabul etmiş gibi oluruz. Biz bu bildiride Kazak kelimesinin etimolojisine değil, tarihî ve çağdaş Türk lehçelerindeki kullanılışına ve anlamlarına değineceğiz. Bu verilere dayanarak sonuçta hangi anlamın daha yakın olduğu ve hangi etimolojinin doğru olabileceği üzerinde durulacaktır.