A SUMMARY OF THE APPROACHES TO SHĀZ IN TERMS OF LANGUAGE RULES AND LANGUAGE USAGE IN ARABIC

Abstract

Given that they form the basis of Arabic language and grammar, common usage, and comparative rules, ideal applications are called "muttarid", upon which Arabic words, the basic building material of Arabic language, is based. The term "muttarid", an essential part of Arabic grammar, refers to compliance with language rules. For this reason, words that do not comply with common usage apart except for those serving as qiyas, which focuses on deduction after having determined the cause of a ruling, are called shāz (rare/irregular) in Arabic grammar. This is to say that words that do not comply with the rules of nahw (syntax), namely the sentence structure rules applied in Arabic, and sarf (morphology), both of which form the core of Arabic grammar, are regarded as exceptions that are not subjected to qiyas. Shāz is used in a wide range of Arabic theology, from Quran recitations to prose and poetry. Given that such words are incompatible with nahw rules, linguists have made different comments about their various uses, especially in the Quran. The first linguists and scholars of nahw to make remarks on shāz were those belonging to the schools of Basra and Kufa. Later on, the representatives of the Baghdad and Egyptian nahw schools are known to have made significant remarks on this very issue. This study aims to deal with the approach taken by linguists in regards to whether shāz can be used in attesting or proving language rules or not apart from its incompatibility with the rules of eloquent Arabic (fusha) in light of the viewpoints presented by linguists.

Özet

Arap dili ve gramerine temel teşkil etmesi noktasında; yaygın kullanım, kıyasi kaideler, ideal uygulamalar “muttarid” olarak isimlendirilir ki bu kurala dayandırılan Arap kelamı, Arapçanın temel yapı malzemesidir. Arap dili gramerinin merkezinde yerini alan “muttarid” terimi, dil kurallarına uygunluğu ifade eder. Bundan dolayı yaygın kullanımlara aykırı olan, kıyas dışındaki lafızlar “şāz” ile isimlendirilir. Diğer bir ifadeyle gramerin esası konumundaki nahiv ve sarf kurallarına ters düşen “şāz” kıyas haricidir, istisnadır, yaygın ve genel kullanımların dışındadır. Şāz kelimeler, Kur’an kıraatlerinden nesir ve şiire kadar Arap kelamının gayet geniş bir sahasında kullanılmaktadır. Nahiv kaidelerine ters olmasına rağmen başta Kur’an ayetleri olmak üzere şaz yapıların pek çok alanda kullanımı konusunda dilciler farklı yorumlarda bulunmuşlardır. Şaz konusundaki ilk yorumu yapan dilciler veya nahivciler (nahiv ekolü âlimleri) Basra ve Kūfe dil ekollerine mensupturlar. Ondan sonra Bağdat ve Mısır nahiv ekolünün temsilcileri de bu meseleye dair kayda değer görüşler ileri sürmüştür. Bu makalede dilcilerin bakış açısı ışığında fasihlik şartlarına muhalefeti, dil kurallarını şahitlendirmek bağlamında lisan ilimlerine delil olarak kullanılması ya da kullanılmaması yönünden dilcilerin şāz konusuna yaklaşımı, ele alınacaktır.